Tôi sinh ra và lớn lên tại vùng
quê ở nhỏ ven sông Cái, có thể tôi là đứa trẻ không may mắn, những người tôi
thương yêu điều lần lượt rời bỏ tôi mà ra đi mãi mãi.
Trong căn nhà nhỏ đơn sơ với nghề
làm bánh trung thu gia truyền được học từ cha tôi. Tôi gọi đó là nghề “nghề giữ
hồn quê”, mẻ bánh của ông ít, làm thủ công, chỉ đủ sống qua ngày.
Vợ tôi mất mấy năm nay, không có
con, căn nhà giờ chỉ còn tiếng thở dài và tiếng lò nướng lách tách mỗi độ rằm
tháng Tám. Niềm vui duy nhất là nhìn đứa cho trẻ con trong xóm vui vẻ ăn bánh
trung thu.
Trung Thu đến sớm, cả làng tôi
rộn rã sau những tháng mất mùa. Mấy đứa trẻ con đứng trong sân nhà tôi làm lồng
đèn, người lớn dựng đèn lồng bằng tre, dán giấy dầu, vẽ mặt trăng, mặt trời.
Trong gian bếp nhỏ, lửa đỏ hồng
hắt lên gương mặt tôi, trán lấm tấm mồ hôi. Trên bàn, từng khuôn bánh gỗ xếp
ngay ngắn.
Tôi chậm rãi phết lòng đỏ trứng
lên mặt bánh, lẩm bẩm:
– Còn mẻ cuối thôi, để dành cho
tụi nhỏ.
Chiều xuống, lũ trẻ ùa đến, mắt
sáng rỡ:
– Ông Tâm ơi, bánh chín chưa ạ?
– Từ từ, từng đứa một thôi, ai
cũng có phần hết.
Tiếng cười vang khắp sân, lòng
ông dâng một thứ ấm áp xen chút cô đơn. Khi trời tối hẳn, lũ trẻ về hết, tôi
dọn quầy thì thấy hai bóng nhỏ nép ngoài hàng rào.
Đèn dầu hắt ra, soi rõ hai gương
mặt lem luốc, tôi nhận ra ngay hai đứa con bà Út Nhị, người phụ nữ vừa mất
trong cơn bạo bệnh.
Đứa anh chừng chín tuổi, tay nắm
chặt tay em gái, rụt rè:
– Ông Tâm ơi, cho con xin cái
bánh được không ạ?
Tôi dự định lấy bánh cho nó,
nhưng khi nhìn thấy sự cô đơn và đôi mắt ngây thơ, tôi khựng lại, chau mày suy
nghĩ. Sau một lúc im lặng, tôi nói nhỏ:
– Bây giờ ta không cho nữa, nhưng
ta cần người phụ việc, con có muốn làm không?
Thằng bé ngẩng lên, giọng run run:
– Dạ được ạ.
Tôi mỉm cười, lấy ra hai chiếc
bánh còn thơm, đặt vào tay chúng. Nhìn hai đứa ngồi nép dưới hiên, tay run run
cầm bánh nóng hổi. Đứa em gái hít hít mùi thơm, mắt nhắm nghiền, như muốn giữ
trọn khoảnh khắc, thằng anh nhón từng sợi mứt, đưa vào miệng, mắt ngước
lên trăng tròn vằng vặc.
Hai anh em nhìn trăng, tưởng mẹ
hiện ra, cùng chia bánh, cùng cười, cùng hít hương ấm nồng.
Trong khoảnh khắc ấy, các em cảm
thấy bình yên và được che chở.
Tôi đứng tựa cửa, cổ nghẹn lại,
lặng nhìn hai đứa trẻ tận hưởng món quà giản dị, trong phút chốc tôi thấy hình
như vợ mình cũng đang cười với tôi.
Đêm Trung Thu là ngày đoàn viên,
mà cả tôi và hai đứa trẻ kia điều phải trải qua nỗi đau mất người thân của
mình. Có thể đây là duyên phận đưa hai đứa trẻ này đến với tôi. Một suy nghĩ
len lỏi, tôi quyết định cho hai đứa trẻ ấy về sống cùng mình.
Thời gian trôi, hai đứa lớn lên
trong căn nhà nhỏ, tôi dạy thằng anh học nghề làm bánh, đôi bàn tay vụng về
ngày nào nay đã khéo léo.
Một chiều, khi phết trứng lên mẻ
bánh mới, nó hỏi:
– Ông ơi, ngày xưa sao ông không
cho con bánh mà bắt con làm việc?
Tôi chỉ cười, giải thích:
– Nếu bữa đó ông cho, con ăn xong
rồi đói lại. Nhưng nếu ông dạy con làm bánh, con có thể tự làm mà sống cả đời.
Tôi nói tiếp:
– Bánh cũng như đời sống, con à…
phải làm bằng cái tâm, thì mới nên người được.
Từ bột gạo, mỡ heo, hạt sen, mứt
bí, lạp xưởng, lá chanh… tất cả phải tự tay chọn.
– Hương rượu mai quế lộ, nước hoa
bưởi chưng cất từ đầu năm, đến Trung Thu mới có mùi riêng, không lẫn đi đâu
được.
Thằng bé cúi đầu, giọng nghèn
nghẹn:
– Dạ… con hiểu rồi, ông ạ.
Đêm rằm, trăng sáng tròn, hương
bánh lan khắp xóm, tiếng trẻ con cười đâu đó. Tôi và hai đứa nhỏ lại phát bánh
trung thu.
Bây giờ nhìn thằng bé mồ côi ngày
nào đã trở thành một người thợ lành nghề, có thể tự đứng vững với đôi chân
chính mình, tôi thật sự thấy quyết định năm nào của mình là đúng đắn.
Như ông bà ta thường dạy “cho
người con cá không bằng dạy người cách câu”, cái bánh chỉ giúp no một bữa, còn
dạy làm bánh giúp đứng vững trên đôi chân, giữ tâm với nghề cũng tu dưỡng đạo
đức, đó là điều quan trọng nhất.
Tiểu Hoa
Nguồn: vandieuhay.net
%20H%C3%ACnh.jpg)
