THUỐC TIÊM ĐIỀU TRỊ UNG THƯ XÓA SỔ HOÀN TOÀN KHỐI U CHỈ SAU VÀI TUẦN

 

Theo tờ

The Guardian

(Anh), các bác sĩ ca ngợi những kết quả thử nghiệm “chưa từng có”, cho thấy một loại thuốc tiêm điều trị ung thư

ung thư

với cơ chế tác động ba chiều có thể xóa sổ hoàn toàn khối u ở một số bệnh nhân.

Trong một thử nghiệm quốc tế diễn ra tại 11 quốc gia, loại thuốc tiêm này được sử dụng cho những bệnh nhân ung thư di căn hoặc tái phát, đồng thời không còn đáp ứng với các phương pháp điều trị khác.

Loại thuốc mang tên amivantamab giúp thu nhỏ khối u ở hơn 1/3 số bệnh nhân tham gia nghiên cứu, với những thay đổi rõ rệt chỉ sau vài tuần điều trị. Đáng chú ý, ở 15 bệnh nhân, các bác sĩ ghi nhận khối u đã biến mất hoàn

Giáo sư Kevin Harrington, chuyên gia liệu pháp sinh học điều trị ung thư tại Viện Nghiên cứu Ung thư London (ICR), cho biết: “Đây là những phản ứng điều trị mạnh mẽ chưa từng thấy ở các bệnh nhân mà bệnh kháng cả hóa trị lẫn liệu pháp miễn dịch. “Đây là nhóm bệnh nhân có rất ít lựa chọn điều trị, vì vậy mức độ hiệu quả này thực sự rất đáng chú ý", ông nói, “Phương pháp điều trị này có tiềm năng mang lại lợi ích cho hàng nghìn bệnh nhân mỗi năm”.

Kết quả nghiên cứu sẽ được trình bày vào ngày 31/5 tại Chicago, trong khuôn khổ hội nghị thường niên của Hiệp hội Ung thư lâm sàng Mỹ (ASCO) - hội nghị về ung thư lớn nhất thế giới.

Khối u biến mất ở 15 bệnh nhân

Trong thử nghiệm, 102 bệnh nhân mắc ung thư đầu và cổ – loại ung thư phổ biến thứ sáu trên thế giới - đã được tiêm thuốc.

Kết quả cho thấy khối u thu nhỏ hoặc biến mất hoàn toàn ở 43 bệnh nhân. Trong số đó, 28 người có khối u giảm đáng kể kích thước và 15 người không còn phát hiện khối u.

Các nhà nghiên cứu cho biết thuốc cũng cho thấy hiệu quả tương tự ở bệnh nhân ung thư phổi.

Amivantamab do hãng dược Johnson & Johnson phát triển và hiện đang được đánh giá trong khoảng 60 thử nghiệm lâm sàng, chủ yếu liên quan đến ung thư phổi, đồng thời mở rộng sang ung thư đại trực tràng, não và dạ dày.

Tấn công ung thư theo ba hướng

Loại thuốc này được đánh giá là “thông minh” vì tấn công tế bào ung thư theo ba cơ chế cùng lúc.

Thứ nhất, thuốc chặn EGFR (thụ thể yếu tố tăng trưởng biểu bì) - loại protein giúp khối u phát triển. Thứ hai, thuốc ngăn chặn MET, con đường mà tế bào ung thư thường sử dụng để né tránh tác động của điều trị. Thứ ba, thuốc kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tấn công khối u.

Một trong những bệnh nhân đầu tiên hưởng lợi từ phương pháp này là Carl Walsh, 56 tuổi, được chẩn đoán mắc ung thư lưỡi vào tháng 5/2024 và tham gia thử nghiệm OrigAMI-4 tại Bệnh viện Royal Marsden từ tháng 7/2025.

“Tôi được điều trị bằng cả hóa trị và liệu pháp miễn dịch nhưng không thành công", ông Walsh kể.

“Sau đó tôi được giới thiệu tham gia thử nghiệm OrigAMI-4. Hiện tôi đã bước sang chu kỳ điều trị thứ 17 và rất hài lòng với những tiến triển đạt được”.

Tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch

Khác với nhiều phương pháp điều trị ung thư hiện nay, amivantamab được tiêm dưới da thay vì truyền tĩnh mạch. Điều này giúp quá trình điều trị nhanh hơn, thuận tiện hơn cho bệnh nhân và dễ triển khai tại các phòng khám ngoại trú.

Phần lớn tác dụng phụ của thuốc - được sử dụng ba tuần một lần - chỉ ở mức nhẹ đến trung bình. Chưa đến 10% bệnh nhân phải ngừng điều trị vì tác dụng phụ.

Ông Walsh cho biết: “Giờ đây tôi có thể sống gần như bình thường. Trước khi tham gia thử nghiệm, tôi gặp khó khăn trong việc nói chuyện và ăn uống vì sưng đau. Từ khi bắt đầu điều trị, tình trạng sưng đã giảm đáng kể và cơn đau cũng cải thiện rõ rệt. Tôi không còn gặp những tác dụng phụ nghiêm trọng như khi hóa trị nữa".

Ông kể rằng vào thời điểm bệnh nặng nhất, thực đơn của mình chỉ gồm súp, bánh pudding gạo, mì hộp, trứng ốp la cùng ba chai sữa dinh dưỡng mỗi ngày. Ông đã sụt cân khá nhiều.

“Chỉ sau hai chu kỳ điều trị, chế độ ăn của tôi bắt đầu trở lại bình thường. Sau sáu tháng, tôi có thể ăn uống đầy đủ. Điều tôi thích nhất là được thưởng thức lại một miếng bít tết lớn. Khả năng nói chuyện của tôi đã hoàn toàn bình thường trở lại. Trong công việc, tôi thường xuyên sử dụng tai nghe để trao đổi mà không gặp bất kỳ trở ngại nào", ông chia sẻ.

Hy vọng mới cho nhóm bệnh nhân khó điều trị

Các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng thử nghiệm tập trung vào những bệnh nhân ung thư đầu và cổ không liên quan đến virus HPV.

Đây là nhóm bệnh nhân thường khó điều trị hơn nhiều so với các trường hợp ung thư liên quan HPV, vì vậy những kết quả đạt được mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng.

Sau khi bắt đầu điều trị bằng amivantamab, thời gian sống trung vị của các bệnh nhân đạt 12,5 tháng, dù đây là nhóm có tiên lượng rất xấu khi các phương pháp điều trị tiêu chuẩn không còn hiệu quả.

Giáo sư Kristian Helin, Giám đốc điều hành Viện Nghiên cứu Ung thư London, nhận định: “Nghiên cứu này cho thấy việc phát triển các phương pháp điều trị mới thông qua nghiên cứu ung thư nghiêm ngặt có thể tạo ra những bước tiến thực sự ý nghĩa, ngay cả đối với các bệnh nhân gần như không còn lựa chọn điều trị".

“Đạt được tỷ lệ đáp ứng khối u như vậy cùng kết quả sống còn đầy khích lệ ở một nhóm bệnh nhân khó điều trị là một bước tiến rất quan trọng", ông Helin đánh giá.

Nguồn: Thuốc tiêm điều trị ung thư xóa sổ hoàn toàn khối u chỉ sau vài tuần

MỔ BẰNG ROBOT KẾT HỢP SÓNG CAO TẦN CHỮA UNG THƯ PHỔI DI CĂN

 

Phó giáo sư Vĩnh (bên trái) điều khiển robot phẫu thuật điều trị ung thư phổi di căn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ông Tuấn, 55 tuổi, mắc ung thư phổi di căn hạch, được bác sĩ phẫu thuật bằng robot kết hợp đốt sóng cao tần loại bỏ u.

Lúc phát hiện, khối u phổi của ông Tuấn khoảng một cm, điều trị nội khoa do khó phẫu thuật. Sau 4 tháng, khối u tăng lên 3 cm, di căn hạch thượng đòn. Ông ho khan kéo dài, tức ngực, hụt hơi khi gắng sức, đến Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM khám.

PGS.TS.BS Vũ Hữu Vĩnh, Giám đốc Trung tâm Ngoại Lồng ngực - Mạch máu, ghi nhận thể trạng người bệnh suy yếu do điều trị nội khoa kéo dài, chỉ định phẫu thuật nội soi bằng robot Da Vinci Xi kết hợp đốt sóng cao tần (Ablation) để loại bỏ hoàn toàn khối u nhưng vẫn bảo tồn tối đa nhu mô phổi lành.

Đốt sóng cao tần sử dụng nhiệt để tiêu diệt tế bào ung thư tại chỗ, áp dụng cho khối u nguyên phát hoặc di căn. Phương pháp phù hợp với người bệnh thể trạng yếu, chức năng hô hấp kém do chỉ tác động chính xác vào khối u, hạn chế tổn thương nhu mô phổi lành.

Theo phó giáo sư Vĩnh, kỹ thuật này giúp kéo dài thời gian sống và cải thiện chất lượng sống cho người bệnh giai đoạn muộn không còn chỉ định phẫu thuật. Tuy nhiên, can thiệp trên phổi rất phức tạp, đòi hỏi bác sĩ giàu kinh nghiệm và hệ thống thiết bị hiện đại để đảm bảo an toàn.

Phó giáo sư Vĩnh (bên trái) điều khiển robot phẫu thuật điều trị ung thư phổi di căn cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh

Ông Tuấn được bổ sung dinh dưỡng đặc biệt, dịch truyền và nâng đỡ thể trạng để đảm bảo đủ điều kiện phẫu thuật. Nhờ hệ thống camera 3D độ phân giải cao dẫn đường, cánh tay robot linh hoạt, bác sĩ tiếp cận tổn thương trong khoang ngực chật hẹp, bóc tách khối u chính xác mà không làm tổn thương cấu trúc lân cận. Mẫu bệnh phẩm được gửi sinh thiết lạnh, sau 40 phút cho kết quả ác tính, êkíp cắt bỏ hoàn toàn khối u khỏi lá phổi.

Sau khi cắt u, bác sĩ dùng sóng cao tần đốt vùng nhu mô phổi sát tổn thương nhằm tiêu diệt các tế bào ác tính còn sót lại mà không phải cắt thêm nhiều mô phổi lành, nhờ đó giảm nguy cơ tái phát tại chỗ.

Ông Tuấn ít đau sau mổ, xuất viện sau hai ngày. Kết quả phân tích mẫu mô giúp bác sĩ xây dựng phác đồ điều trị phù hợp. Khi sức khỏe ổn định, người bệnh sẽ tiếp tục điều trị bổ trợ.

Phó giáo sư Vĩnh cho biết việc kết hợp phẫu thuật robot và các kỹ thuật can thiệp ít xâm lấn như đốt sóng cao tần mở ra cơ hội điều trị cho nhiều bệnh nhân ung thư phổi tiến triển, khó can thiệp, đồng thời giúp bảo tồn chức năng hô hấp.

Ung thư phổi giai đoạn đầu thường không có triệu chứng rõ ràng, dễ nhầm lẫn và khó phát hiện qua các phương pháp khám lâm sàng thông thường. Phó giáo sư Vĩnh khuyên người lớn tuổi, đang hút thuốc hoặc từng hút thuốc, làm việc trong môi trường khói bụi hoặc có tiền sử gia đình mắc ung thư phổi nên khám sức khỏe định kỳ ít nhất một lần mỗi năm, tầm soát theo tư vấn của bác sĩ.

Bảo Anh

 Nguồn: https://vnexpress.net/mo-bang-robot-ket-hop-song-cao-tan-chua-ung-thu-phoi-di-can-5088321.html

NHÀ KHOA HỌC NGA TẠO VIRUS DIỆT UNG THƯ KHÔNG HẠI TẾ BÀO LÀNH

 

Các nhà khoa học Đại học Tổng hợp Quốc gia Novosibirsk tạo ra một loại virus biến đổi gene thế hệ mới có khả năng tiêu diệt khối u ác tính và kích hoạt hệ miễn dịch dọn sạch ổ di căn mà không làm tổn thương tế bào khỏe mạnh.

Hãng thông tấn TASS công bố thành tựu này vào ngày 27/4. Bà Anastasia Pak, thành viên nhóm nghiên cứu, khẳng định loại virus chuyên biệt này không tồn tại trong tự nhiên mà do các chuyên gia lai tạo trực tiếp trong phòng thí nghiệm.

Mầm bệnh nhân tạo nhận diện chính xác tế bào ung thư thông qua các dấu hiệu đặc trưng trên bề mặt khối u, bỏ qua các tế bào phát triển bình thường. Khi xâm nhập thành công vào bên trong tế bào ác tính, virus chiếm đoạt cơ chế hoạt động của tế bào, sinh sôi liên tục và cuối cùng phá vỡ màng tế bào để chui ra ngoài, khiến khối u chết đi.

Bà Pak giải thích thêm, quá trình vỡ màng tế bào ác tính sẽ giải phóng các mảnh vỡ mang đặc tính của khối u. Cơ thể coi các mảnh vỡ này như những tín hiệu báo động đỏ. Hệ miễn dịch lập tức nhận diện mối đe dọa, huy động hàng loạt tế bào phòng vệ tự nhiên đến tấn công khối u gốc, đồng thời truy tìm và triệt tiêu các ổ di căn rải rác khắp cơ thể.

Nhóm nghiên cứu đã thử nghiệm hai phiên bản virus gồm loại tự nhiên và loại biến đổi gene trong môi trường ống nghiệm. Họ sử dụng tế bào da và tế bào mô liên kết khỏe mạnh của người để đối chiếu trực tiếp với tế bào ung thư biểu mô tuyến phổi. Kết quả chứng minh cả hai phiên bản đều diệt ung thư hiệu quả. Tuy nhiên, chỉ có phiên bản biến đổi gene bảo vệ nguyên vẹn sự sống cho các mô lành xung quanh.

Trong thời gian tới, các nhà khoa học dự định kết hợp loại virus đột phá này với phương pháp hóa trị nhằm đánh giá khả năng tăng cường hiệu quả chữa bệnh.

Bình Minh (Theo TASS

LỢI ÍCH KHI CHỤP CT ỨNG DỤNG AI TRONG TẦM SOÁT UNG THƯ

                                                    Ca ung thư phổi được AI phát hiện và cảnh báo sớm. Ảnh: Nura

PGS.TS.BS Nguyễn Hải Anh cho biết, chụp CT ứng dụng AI giúp tầm soát an toàn, giảm 97% liều tia X mà vẫn phát hiện được tổn thương tiền ung thư kích thước vài milimet.

Tầm soát sớm ung thư được đánh giá cần thiết, song trước đây chủ yếu dựa vào xét nghiệm máu, X-quang, siêu âm... vốn hạn chế trong phát hiện giai đoạn sớm, tiền ung thư. Nhu cầu ngày càng cao khiến nhiều người tìm đến các phương pháp hiện đại như CT, MRI để có kết quả chính xác và kịp thời hơn.

"Trong hơn 40 năm công tác tại chuyên khoa hô hấp, tôi luôn cân nhắc khi chỉ định chụp CT. Trước kia, chỉ những bệnh nhân nguy cơ cao hoặc có dấu hiệu bất thường mới được chỉ định, còn người khỏe mạnh thì không, do nguy cơ từ tia X", PGS.TS.BS Nguyễn Hải Anh, Nguyên Phó giám đốc Trung tâm Hô hấp Bệnh viện Bạch Mai cho biết.

Theo bác sĩ Hải Anh, với sự phát triển công nghệ và hỗ trợ của AI, chụp CT hiện nay không còn là rủi ro lớn mà mang lại lợi ích chẩn đoán vượt trội, nếu đảm bảo an toàn và độ chính xác. "Công nghệ mới giúp giảm đến 97% liều tia X so với mức thông thường nhưng vẫn phát hiện được tổn thương tiền ung thư kích thước vài milimet", bác sĩ nói.

 

Chụp CT ứng dụng AI đảm bảo được hai yếu tố là an toàn và kết quả chính xác hơn. Ảnh: Nura

Như ở trung tâm Nura, dựa trên 50 phần mềm AI được Fujifilm kết hợp nghiên cứu với Stanford Medicine cùng 400 triệu cơ sở dữ liệu được thu thập hơn 10 năm trên toàn cầu, AI tại đây có thể tự động chỉ điểm các nốt tổn thương chỉ từ 1 mm. Ứng dụng AI này đã được Cục Quản lý Thực phẩm và Dược phẩm Mỹ (FDA) chứng nhận là an toàn và hiệu quả cho người tiêu dùng, hiện triển khai tại nhiều quốc gia trên thế giới.

 

Một ca thực tế chụp CT đối với khách hàng cao 1.63 m, nặng 61 kg chỉ sử dụng 1 mGy, giảm 92% liều tia X so với thông thường (10 - 15mGy). Ảnh: Nura

Đơn cử, khi phân tích tổn thương ở phổi, dựa trên kết quả AI đưa ra, bác sĩ sẽ xác định rõ được tình trạng phổi viêm, bệnh nhân chỉ cần điều trị thông thường hay là tổn thương nghi ngờ ác tính cần theo dõi hay làm các xét nghiệm chuyên sâu ngay. Như vậy, chẩn đoán "hai lớp" - AI và bác sĩ giàu kinh nghiệm sẽ đảm bảo cho kết quả tốt hơn", ThS.BSNT Nguyễn Tất Đạt - Phó Giám đốc Trung tâm Chẩn đoán hình ảnh tại Nura cho biết.

 

Hình ảnh chụp CT lồng ngực có kết hợp công nghệ AI của khách hàng nữ 62 tuổi, phát hiện đến 24 tổn thương rất nhỏ từ 2 mm đến 9 mm ngày 29/5, chẩn đoán ung thư buồng trứng di căn phổi hai bên. Ảnh: Nura

Đại diện Trung tâm Tầm soát Công nghệ cao Nura lấy ví dụ, một khách hàng nam, 45 tuổi đã tìm đến khám với tâm trạng căng thẳng vì phát hiện tổn thương phổi sau khi đi khám tại một cơ sở y tế. Tại trung tâm, bác sĩ đã chỉ định sinh thiết phổi do nghi ngờ ung thư. Tuy nhiên, anh trì hoãn sinh thiết và đã đến Nura để tầm soát thêm. Kết quả dựa trên dữ liệu AI và kinh nghiệm của bác sĩ, các tổn thương phổi được đánh giá là lành tính. Sau đó, bệnh nhân điều trị viêm phổi theo phác đồ của bác sĩ và đã khỏi bệnh.

 

Ca ung thư phổi được AI phát hiện và cảnh báo sớm. Ảnh: Nura

Ngược lại có khách hàng nữ, hơn 40 tuổi, chẩn đoán bị viêm phổi khi khám tại cơ sở y tế khác và đang điều trị được một tháng trước. Khi đến tầm soát tại Nura thì tình cờ phát hiện một nốt tổn thương phổi 10 mm, AI đánh giá tổn thương có bờ không đều, không rõ các mạch máu, nhưng đánh giá mật độ tế bào cao, tỷ lệ nốt đặc tới gần 70%. Dựa trên những gợi ý này và kinh nghiệm lâm sàng của bác sĩ, Nura đã tư vấn khách hàng sinh thiết và kết quả ung thư biểu mô tuyến phổi giai đoạn một.

"Cả 2 khách hàng đều có những triệu chứng rất thông thường và dễ bị nhầm lẫn với biểu hiện của cúm hay viêm phổi", đại diện trung tâm cho biết.

Theo thống kê từ Trung tâm Tầm soát Công nghệ cao Nura, với hơn 16.000 ca từng thăm khám tại Nura (229 Tây Sơn, Hà Nội), có gần 100 ca đã được phát hiện ung thư sớm, đặc biệt là ở nhóm các ung thư có tỷ lệ mắc mới hàng đầu Việt Nam như phổi, vú, gan, thận, cổ tử cung... Ngoài ra, chụp CT còn các bệnh nguy hiểm khác như tim mạch, đột quỵ. Đây đều là những bệnh lý khó phát hiện sớm nếu chỉ khám sức khỏe với các chỉ định như chụp X-quang, siêu âm, thử máu thông thường.

Tại Nhật Bản, cứ 30 giây lại có một người mắc mới ung thư. Nhưng với người Nhật, ung thư không còn là căn bệnh quá đáng sợ khi tỷ lệ điều trị khỏi ung thư trung bình của Nhật Bản lên tới khoảng 75% nhưng ở Việt Nam con số này chỉ khoảng 25%, theo Globocan 2022.

Bí quyết nằm ở chỗ người Nhật luôn ý thức về việc khám định kỳ, tầm soát ung thư sớm. Khi được phát hiện và điều trị sớm, người bệnh vừa không phải chịu gánh nặng tinh thần và thể chất, tỷ lệ điều trị khỏi lên đến trên 90%, vừa tiết kiệm chi phí so với phát hiện giai đoạn muộn.

Thế Đan

 Nguồn: vnexpress.net

ĐIỀU GÌ XẢY RA VỚI LÁ GAN KHI BẠN THƯỜNG XUYÊN UỐNG CÀ PHÊ?

 

                                                                                         Ảnh pixabay

Uống cà phê mỗi ngày có thể giúp gan khỏe mạnh, giảm nguy cơ ung thư gan và xơ gan, nhưng cần lưu ý liều lượng cùng cách pha chế.

Nhiều người coi cà phê chỉ là thức uống giúp tỉnh táo buổi sáng, song nghiên cứu mới chỉ ra rằng loại đồ uống quen thuộc này còn mang lại nhiều lợi ích đáng kể cho gan. Theo phân tích tổng hợp từ nhiều công trình khoa học, những người uống thường xuyên 3 - 4 tách cà phê mỗi ngày có nguy cơ mắc các bệnh lý về gan thấp hơn hẳn so với nhóm không sử dụng.

Tiến sĩ Robert Burakoff, chuyên gia tiêu hóa tại Bệnh viện Brigham and Women’s, Hoa Kỳ, nhận định: “Cà phê chứa nhiều hợp chất tự nhiên như caffeine, axit chlorogenic và diterpenes, có tác dụng chống oxy hóa, giảm viêm và làm chậm quá trình hình thành sẹo gan".

Giảm nguy cơ xơ gan và ung thư gan

Một nghiên cứu mở rộng của UK Biobank cho thấy, người uống cà phê có nguy cơ tử vong do bệnh gan mạn tính thấp hơn gần 49% so với nhóm không uống. Đặc biệt, cà phê, dù có chứa caffeine hay đã khử caffeine, đều cho thấy tác dụng bảo vệ gan.

Ngoài ra, phân tích năm 2023 cũng khẳng định, tiêu thụ nhiều cà phê hơn có liên quan đến nguy cơ mắc ung thư biểu mô tế bào gan (HCC) thấp hơn rõ rệt. Bác sĩ Burakoff nhấn mạnh: “Những bằng chứng này mở ra hướng đi mới trong phòng ngừa và hỗ trợ điều trị bệnh gan, song cần thêm nghiên cứu dài hạn để củng cố kết quả".

Lưu ý liều lượng và cách pha chế

Mặc dù có lợi, chuyên gia khuyến nghị người trưởng thành khỏe mạnh chỉ nên tiêu thụ tối đa 400mg caffeine mỗi ngày, tương đương khoảng 3 tách cà phê 12 ounce. Phụ nữ mang thai hoặc cho con bú nên giới hạn dưới 200mg.

Đáng chú ý, cách pha cũng ảnh hưởng đến sức khỏe. Cà phê lọc bằng giấy loại bỏ hầu hết hợp chất cafestol và kahweol, vốn tốt cho gan nhưng có thể làm tăng cholesterol. Vì vậy, lựa chọn phương pháp pha phù hợp là yếu tố quan trọng.

Thêm đường, sữa đặc hay kem béo có thể làm mất đi tác dụng bảo vệ gan, đồng thời gây tăng cân và tăng nguy cơ tim mạch. Người có bệnh lý nền như loạn nhịp tim, trào ngược dạ dày hay cao huyết áp nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi duy trì thói quen uống cà phê.

Cà phê không chỉ là thức uống giúp tinh thần tỉnh táo mà còn là “người bạn đồng hành” của lá gan nếu được sử dụng điều độ. Tuy vậy, mỗi người cần biết giới hạn của mình để tận dụng lợi ích mà không gây hại cho sức khỏe.

Nguồn: laodong.vn

VÌ SAO NÊN RỬA LẠC TRƯỚC KHI RANG?

 

                                                                                        Ảnh:  LinkedIn

Lạc (đậu phộng) là thực phẩm ngon và bổ dưỡng, giàu protein thực vật, chất béo tốt, vitamin E và khoáng chất. Đĩa lạc rang tuy đơn giản nhưng góp phần cân bằng dinh dưỡng trong bữa cơm gia đình. Chính vì vậy, khâu chế biến lạc càng cần được chăm chút. Từ việc chọn mua lạc mới, chắc hạt, đến rửa sạch trước khi rang, tất cả đều thể hiện sự cẩn trọng và tinh tế của người nấu.

Lý do nên rửa lạc trước khi rang

Rửa lạc trước khi rang tưởng chừng là bước nhỏ nhặt, nhưng lại mang đến nhiều lợi ích quan trọng. Nếu bỏ qua, món lạc rang có thể mất đi sự ngon miệng, thậm chí tiềm ẩn nguy cơ không tốt cho sức khỏe.

Dưới đây là những lý do khoa học, sức khỏe cũng như trải nghiệm vị giác để giải thích vì sao nên rửa lạc trước khi rang.

Loại bỏ bụi bẩn và tạp chất

Lạc sau khi được thu hoạch, phơi khô và đóng gói thường vẫn còn tồn đọng nhiều bụi bẩn, cát, mảnh vỏ vụn hoặc các chất bẩn từ môi trường canh tác và quá trình vận chuyển. Những hạt lạc này thường được bảo quản trong bao tải, thùng giấy, hoặc các vật dụng khác – nơi có thể dễ dàng bị nhiễm bụi, nấm mốc hoặc côn trùng.

Nếu không rửa trước khi rang, các tạp chất này sẽ không chỉ bám trên hạt mà còn có thể cháy khét khi gặp nhiệt độ cao, ảnh hưởng đến mùi vị món ăn và tiềm ẩn nguy cơ gây hại cho sức khỏe. Việc rửa sạch lạc trước khi rang giúp loại bỏ phần lớn những tạp chất này, mang lại sự yên tâm cho người tiêu dùng.

Giảm độc tố và nấm mốc

Một trong những vấn đề lớn nhất khi tiêu thụ lạc là nguy cơ nhiễm aflatoxin – một loại độc tố nấm mốc do nấm Aspergillus flavus và Aspergillus parasiticus tạo ra. Aflatoxin là chất cực kỳ nguy hiểm, có thể gây ung thư gan, tổn thương hệ miễn dịch và nhiều vấn đề sức khỏe nghiêm trọng khác.

Mặc dù aflatoxin không dễ bị loại bỏ hoàn toàn bằng việc rửa, nhưng quá trình rửa lạc kết hợp với chọn lọc những hạt có dấu hiệu mốc, hư hỏng, biến màu sẽ giúp giảm nguy cơ đáng kể. Ngoài ra, nếu rửa xong rồi để lạc ráo và rang đúng cách, nhiệt độ cao cũng sẽ phần nào làm giảm hàm lượng độc tố (dù không hoàn toàn triệt tiêu được).

Cải thiện hương vị món ăn

Một số người cho rằng rửa lạc sẽ khiến lạc bị ỉu hoặc khó rang giòn, nhưng thực tế nếu bạn để lạc thật ráo nước trước khi rang, hạt vẫn có thể giòn rụm, thậm chí còn thơm ngon hơn. Khi rửa lạc, bạn đã loại bỏ các mùi hôi, mùi cũ hoặc vị chát do bụi bẩn, giúp lạc rang sau cùng có vị sạch, thuần khiết và hấp dẫn hơn.

Ngoài ra, nếu bạn muốn làm lạc rang muối, việc rửa và để ráo sẽ giúp muối bám đều hơn trên hạt, tạo cảm giác đậm đà, vừa miệng. Với một số công thức truyền thống, người ta còn ngâm lạc qua nước muối loãng trước khi rang để tạo vị mặn từ bên trong hạt – một kỹ thuật ẩm thực phổ biến tại nhiều địa phương.

Loại bỏ dầu cũ và chất bảo quản

Một số loại lạc được bán thương mại có thể đã qua xử lý sơ bộ hoặc được bảo quản bằng một số hóa chất để giữ được lâu hơn. Khi bạn mua lạc từ các cửa hàng tạp hóa, chợ truyền thống hoặc siêu thị, rất khó để biết chính xác chúng có được xử lý bằng chất bảo quản hay không.

Việc rửa sơ qua lạc sẽ giúp loại bỏ một phần hóa chất tồn dư trên bề mặt, đặc biệt là những loại có mùi lạ hoặc màu sắc bất thường. Điều này không chỉ giúp đảm bảo an toàn cho sức khỏe mà còn giúp bạn yên tâm hơn trong quá trình chế biến món ăn cho gia đình.

Tăng hiệu quả bảo quản sau rang

Lạc được rửa sạch trước khi rang thường ít bị mốc hoặc hôi dầu hơn khi để lâu. Nguyên nhân là vì khi đã loại bỏ bụi bẩn, vi khuẩn và nấm mốc bám bên ngoài, quá trình oxy hóa và xuống cấp của hạt cũng diễn ra chậm hơn. Điều này đặc biệt quan trọng nếu bạn muốn rang lạc để ăn dần trong nhiều ngày hoặc dùng làm quà biếu.

Lưu ý để rửa và rang lạc đúng cách

Cần rửa lạc đúng cách để hạt lạc không bị ngấm quá nhiều nước, dẫn đến rang lâu khô hoặc dễ cháy. Các bước cần thực hiện:

- Nhặt sạch hạt hỏng, sạn, vỏ lạc. Đây là công đoạn quan trọng để loại bỏ những hạt mốc hoặc bị mọt.

- Rửa nhanh bằng nước sạch. Chỉ cần đảo nhẹ tay 1 – 2 lần, không nên ngâm quá lâu vì sẽ làm hạt bị mềm, mất độ giòn khi rang và dễ nứt vỏ.

- Để ráo hoặc hong gió trước khi rang: Sau khi rửa, nên để lạc trên rổ, rải đều ra để ráo nước hoàn toàn. Nếu có thời gian, bạn có thể dùng khăn sạch thấm bớt nước hoặc phơi nơi thoáng mát trước khi rang. 

- Rang với lửa nhỏ, đảo đều: Sau khi rửa, hạt sẽ mất một ít dầu tự nhiên nên bạn cần rang chậm để đảm bảo độ chín đều và thơm ngon. Nếu rang muối, nên cho muối vào cùng từ đầu, vừa giúp hạt không bị cháy, vừa tạo lớp vỏ mặn mà hấp dẫn.

Nguồn: vtcnews.vn/vi.

60 BỆNH NHÂN SẼ THỬ NGHIỆM VACCINE UNG THƯ NGA

 

                                                                        Ảnh Vecteezy

Vaccine ung thư Nga sẽ bắt đầu thử nghiệm, điều trị sau một tháng hoặc một tháng rưỡi nữa, với 60 bệnh nhân ung thư hắc tố.

Alexander Gintsburg, đứng đầu Viện nghiên cứu Dịch tễ học và Vi sinh vật học Gamaleya, cho biết vaccine sẽ được cá nhân hóa, thiết kế để nhắm mục tiêu vào các khối u ác tính, bằng cách sử dụng thông tin di truyền của chính bệnh nhân. Mũi tiêm được phát triển với sự hỗ trợ của trí tuệ nhân tạo và công nghệ mRNA, từ đó phù hợp với từng người bệnh, tăng hiệu quả điều trị.

Hiện, các nhà khoa học đã hoàn thành lấy, phân tích và phân tích dữ liệu di truyền của bệnh nhân. Việc điều trị sẽ tiến hành trong thời gian sớm nhất. Số lượng bệnh nhân được tuyển dụng sẽ chia đều cho Viện nghiên cứu Ung thư Herzen Moscow và Trung tâm Nghiên cứu y khoa Ung thư Quốc gia Blokhin.

Trước đó, Veronika Skvortsova, người đứng đầu Cơ quan Y tế - Sinh học Liên bang, cho biết vaccine ung thư chứng minh hiệu quả cao trong quá trình thử nghiệm tiền lâm sàng và sẵn sàng để ứng dụng lâm sàng. Hồ sơ của vaccine đã được nộp lên Bộ Y tế để chờ phê duyệt.

Không giống vaccine Covid-19 chỉ nhắm vào một kháng nguyên virus duy nhất, vaccine ung thư cá nhân hóa mã hóa nhiều tân kháng nguyên đặc hiệu cho từng bệnh nhân, cho phép hệ miễn dịch nhận diện và tấn công chính xác tế bào ung thư. Nếu thành công, dự án sẽ là bước ngoặt trong chiến lược y tế công cộng của Nga và có thể mở rộng hợp tác quốc tế, khi một số cơ sở y tế nước ngoài đã bày tỏ quan tâm.

Văn Hà (Theo Tass, RT)

Nguồn: vnexpress.net

BVĐK TÂM ANH HỢP TÁC CHUYỂN GIAO CÔNG NGHỆ ĐIỀU TRỊ UNG THƯ TỪ NGA

 

Ảnh BVĐK Tâm Anh.

Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh vừa ký kết thỏa thuận hợp tác với Trung tâm Nghiên cứu Y học Quốc gia Liên bang Nga về công nghệ tiên tiến trong chẩn đoán, điều trị ung thư.

Lễ ký kết diễn ra chiều 12/9 tại Hà Nội, dưới sự chứng kiến của Bộ trưởng Bộ Y tế Liên bang Nga Mikhail Albertovich Murashko, ông Bezdetko Gennady Stepanovich - Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền Liên bang Nga tại Việt Nam và Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan. Sự kiện đánh dấu bước hiện thực hóa thỏa thuận hợp tác được ký hồi tháng 5 tại Liên bang Nga giữa hệ sinh thái y tế hàng đầu VNVC - BVĐK Tâm Anh và Quỹ Đầu tư Trực tiếp của Nga (RDIF) trong khuôn khổ chuyến thăm và làm việc của Tổng Bí thư Tô Lâm theo lời mời của Tổng thống Nga V.Putin.

Theo đó, hai bên sẽ tiến hành các hoạt động hợp tác chuyên sâu trong lĩnh vực nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ sản xuất vaccine và thuốc sinh học tiên tiến. Ngay sau sự kiện, hai bên sẽ chính thức triển khai các hoạt động trao đổi các thông tin khoa học, thực hành và huấn luyện đào tạo các phương pháp chẩn đoán và điều trị ung thư hiện đại hàng đầu với hiệu quả cao.

Trung tâm Nghiên cứu Y học Quốc gia về Xạ trị Liên bang Nga là viện nghiên cứu về ung thư đầu tiên ở Nga và châu Âu với lịch sử hơn 100 năm. Đây là một trong những trung tâm nghiên cứu y khoa về ung thư uy tín hàng đầu thế giới, đi đầu trong nghiên cứu, phát minh, ứng dụng các công nghệ mới nhất trong lĩnh vực điều trị ung thư như phẫu thuật, can thiệp ít xâm lấn, xạ trị proton, phóng xạ tắc mạch điều trị khối u, xạ - hóa trị kết hợp, vaccine… trong đó nhiều công nghệ thuộc sở hữu độc quyền. Đây chính là nơi công bố nhiều phát minh quan trọng của Nga đột phá về hiệu quả điều trị ung thư trong thời gian qua.

Hợp tác giữa Hệ thống BVĐK Tâm Anh và Trung tâm Nghiên cứu Y học Quốc gia về Xạ trị Liên bang Nga đánh dấu một bước tiến mới trong lĩnh vực chẩn đoán và điều trị ung thư của Việt Nam. Trong đó đặc biệt chú trọng việc chuyển giao toàn diện các công nghệ lõi, các phát minh quan trọng về vaccine, thuốc, kỹ thuật chẩn đoán và điều trị ung thư từ Liên bang Nga. Từ đó giúp Việt Nam không chỉ có cơ hội nhanh chóng tiếp cận với các thuốc, phương pháp điều trị mới mà còn tự chủ sản xuất thuốc và vaccine công nghệ mới, góp phần chủ động cung ứng, giảm chi phí điều trị, nâng cao chất lượng điều trị và chất lượng sống cho người bệnh.

“Các thỏa thuận được ký kết hôm nay sẽ mở ra nhiều chương trình hợp tác thiết thực, đặc biệt trong điều trị ung thư bằng công nghệ tiên tiến cũng như sản xuất vaccine và sinh phẩm y tế - là những nhu cầu cấp bách không chỉ của Việt Nam, của Liên bang Nga mà còn của toàn cầu. Với vai trò tiên phong và năng lực hội nhập quốc tế mạnh mẽ, Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh sẽ là một trong những cầu nối quan trọng trong hợp tác y tế giữa hai nước, nơi những thành tựu y học hiện đại được ứng dụng, lan tỏa và phục vụ người dân. Sự kiện này cũng khẳng định tình hữu nghị bền chặt và hợp tác hiệu quả giữa Việt Nam và Liên bang Nga”, Bộ trưởng Bộ Y tế Đào Hồng Lan phát biểu tại buổi lễ.

Cũng trong sự kiện còn diễn ra Lễ ký kết giữa Nhà máy vaccine và sinh phẩm VNVC và Công ty dược phẩm Medsintez - Liên bang Nga về chuyển giao công nghệ, đào tạo và sản xuất vaccine và thuốc sinh học thế hệ mới nhằm giúp Việt Nam sớm làm chủ các công nghệ lõi trong sản xuất các dược phẩm tiên tiến. Qua đó, người dân Việt Nam sớm được tiếp cận với các vaccine mới và thuốc mới, đặc biệt là lĩnh vực phòng ngừa, điều trị các bệnh ung thư, bệnh truyền nhiễm mới nổi và tái nổi. Hợp tác này được đánh giá là kịp thời và quan trọng trong bối cảnh bệnh ung thư ở nước ta vẫn đang gia tăng về số ca mắc và tử vong.

 

Nguồn: https://znews.vn/

HẾT MÙ SAU 20 NĂM NHỜ CẤY RĂNG VÀO MẮT

 

                  Brent Chapman, ở Canada hồi phục thị lực 5/10 sau khi phẫu thuật mắt đầu tháng 9/2025. Ảnh: abc7NY/Youtube

Brent Chapman, 34 tuổi, bị mù hơn 20 năm, đã nhìn thấy trở lại nhờ ca phẫu thuật cấy răng của mình vào mắt, hồi đầu tháng 9.

Chapman, sống tại Vancouver, mất thị lực năm 13 tuổi do hội chứng Stevens-Johnson, một phản ứng dị ứng cực kỳ hiếm gặp với thuốc Ibuprofen (thuốc hạ sốt, giảm đau, và chống viêm). Suốt hai thập kỷ, anh tìm kiếm nhiều phương pháp điều trị nhưng không thành công.

Năm 2025, anh tìm đến Greg Moloney, chuyên gia nhãn khoa tại Bệnh viện Mount Saint Joseph. Bác sĩ đề nghị áp dụng một thủ thuật y khoa hiếm gặp có tên Osteo-Odonto-Keratoprosthesis (OOKP), hay "cấy răng trong mắt".

Trong phẫu thuật, bác sĩ nhổ một chiếc răng của bệnh nhân, làm phẳng, khoan lỗ ở giữa để lắp thấu kính nhân tạo. Mảnh răng chứa thấu kính sau đó được cấy vào mắt, cho phép bệnh nhân nhìn xuyên qua. Theo bác sĩ Moloney, việc dùng răng của chính bệnh nhân giúp giảm nguy cơ cơ thể đào thải bộ phận cấy ghép.

Phương pháp này ra đời từ những năm 1960, được thực hiện trên vài trăm người toàn thế giới. "Lúc đầu, tôi nghĩ thủ thuật này nghe như phim khoa học viễn tưởng", Chapman nói.

Kết quả vượt ngoài mong đợi. Tỉnh dậy sau phẫu thuật đầu tháng 9, Chapman đã có thể nhìn thấy bàn tay mình. Sau hồi phục, thị lực mắt phải của anh đạt 5/10.

Chapman kể lại khoảnh khắc xúc động khi lần đầu nhìn thấy khuôn mặt bác sĩ Moloney. "Tôi đã không thực sự giao tiếp bằng mắt với ai trong suốt 20 năm qua", anh nói rồi bật khóc.

Minh Phương (Theo People)

Nguồn: https://vnexpress.net/

7 DẤU HIỆU BỆNH TIM DỄ NHẦM LẪN VỚI BỆNH THÔNG THƯỜNG

 

                                                                                    Hình Internet

Bệnh tim mạch được xem là kẻ giết người thầm lặng bởi các dấu hiệu cảnh báo ban đầu thường không rõ ràng và dễ bị xem nhẹ

1. Đau ngực dai dẳng

Đau ngực là triệu chứng dễ nhận biết nhất của các vấn đề về tim. Nó có thể gây ra cảm giác như bị đè ép, căng tức hoặc nóng rát.

Nếu bạn bị đau ngực dai dẳng hoặc tái phát, đặc biệt là khi hoạt động thể chất hoặc căng thẳng, đã đến lúc đi khám bác sĩ. Đó có thể là đau thắt ngực, một dấu hiệu cho thấy tim bạn không được cung cấp đủ máu giàu oxy.

2. Khó tiêu hoặc khó chịu ở dạ dày

Nghe có vẻ lạ, nhưng các vấn đề về tim đôi khi có thể biểu hiện dưới dạng chứng khó tiêu. Cảm giác nóng rát dạ dày, đầy hơi hoặc buồn nôn nhẹ sau khi ăn có thể bị nhầm lẫn với các vấn đề về đường tiêu hóa, đặc biệt là ở phụ nữ. Nếu những triệu chứng này xảy ra thường xuyên hoặc đi kèm với các dấu hiệu khác trong danh sách này, bạn không nên bỏ qua.

3. Đau ở cánh tay, hàm, cổ hoặc lưng

Đau tim không phải lúc nào cũng chỉ giới hạn ở ngực. Đôi khi, nó lan tỏa đến các bộ phận khác của cơ thể. Đau ở cánh tay trái là triệu chứng thường gặp trong các cơn đau tim, nhưng cảm giác khó chịu cũng có thể xuất hiện ở hàm, cổ hoặc lưng trên.

Đây là cách cơ thể bạn gửi tín hiệu báo động, ngay cả khi nó không giống như một triệu chứng điển hình của cơn đau tim.

4. Đổ mồ hôi đột ngột

Đổ mồ hôi lạnh mà không rõ lý do có thể là dấu hiệu của một vấn đề nghiêm trọng. Nếu bạn đột nhiên bị ướt đẫm mồ hôi mà không phải do nóng hoặc gắng sức, tim bạn có thể đang gặp vấn đề. Kiểu đổ mồ hôi này thường đi kèm với các cơn đau tim, đặc biệt là khi kết hợp với cảm giác khó chịu ở ngực hoặc chóng mặt.

5. Cảm giác nghẹn hoặc cổ họng thắt chặt

Cảm giác thắt chặt, tắc nghẽn trong cổ họng hoặc cảm giác không nuốt được có thể là do tim chứ không phải do cổ họng. Mặc dù có thể giống với trào ngược axit hoặc lo âu, triệu chứng này, đặc biệt là nếu xuất hiện đột ngột, có thể liên quan đến đau thắt ngực hoặc một cơn đau tim.

6. Buồn nôn hoặc cảm thấy khó chịu

Buồn nôn, nôn mửa hoặc cảm giác choáng váng đều có thể là dấu hiệu của các vấn đề về tim. Mặc dù chúng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân, nhưng khi kết hợp với các triệu chứng khác như đau ngực hoặc khó thở, chúng cần được chăm sóc y tế ngay lập tức.

7. Mắt cá chân bị sưng

Khi tim không bơm máu hiệu quả, dịch có thể tích tụ trong cơ thể, đặc biệt là ở chân và mắt cá chân. Sưng ở các chi dưới, đặc biệt là vào cuối ngày, có thể là dấu hiệu của suy tim hoặc tuần hoàn máu kém.

Mỹ Linh (theo healthshots)
Nguồn: https://laodong.vn/

NGA TUYÊN BỐ VẮC XIN CHỐNG UNG THƯ ĐÃ SẴN SÀNG SỬ DỤNG

 

                                                                                     Hình Internet

Vắc xin chống ung thư của Nga đã sẵn sàng dùng và đang chờ Bộ Y tế nước này cấp phép sử dụng lâm sàng.

Theo Hãng tin Tass và TTXVN ngày 6-9, người đứng đầu Cơ quan Y tế và Sinh học Liên bang Nga (FMBA) Veronika Skvortsova vừa thông báo tại Diễn đàn Kinh tế phương Đông rằng vắc xin chống ung thư của Nga đã vượt qua các cuộc thử nghiệm tiền lâm sàng thành công, chứng minh cả tính an toàn và hiệu quả cao.

FMBA đang chờ Bộ Y tế Nga cấp phép sử dụng lâm sàng. FMBA đã gửi đơn lên Bộ Y tế nước này từ cuối mùa hè vừa qua.

"Nghiên cứu kéo dài nhiều năm, trong đó ba năm qua dành cho các nghiên cứu tiền lâm sàng bắt buộc. Vắc xin hiện sẵn sàng sử dụng và chúng tôi đang chờ phê duyệt chính thức" - bà Skvortsova thông tin.

Bà Skvortsova cho biết các kết quả tiền lâm sàng đã chứng minh tính an toàn của vắc xin và hiệu quả cao liên quan đến việc giảm kích thước và làm chậm sự phát triển đáng kể của khối u, có thể lên đến 60 - 80% tùy theo đặc điểm bệnh. 

Ngoài ra, nghiên cứu còn cho thấy tỉ lệ sống sót tăng lên nhờ vắc xin, một yếu tố cũng rất quan trọng.

Vắc xin sẽ bắt đầu được sử dụng cho ung thư đại trực tràng. Song song, FMBA cũng đang hoàn thiện việc phát triển vắc xin chống lại u nguyên bào thần kinh đệm (glioblastoma), một trong những khối u ác tính nhất, và các loại u hắc tố đặc biệt.

Nguồn: https://tuoitre.vn/

----- 

Mở ra chân trời mới trong cuộc chiến chống ung thư

Theo trang web của Trung tâm Nghiên cứu Y học quốc gia về X-quang thuộc Bộ Y tế Nga (NMRRC), trung tâm này đang tiến hành nghiên cứu khoa học sâu rộng trong 2 lĩnh vực cùng lúc:

Đầu tiên là vắc xin chống ung thư EnteroMix dựa trên sự kết hợp của 4 loại vi rút không gây bệnh có khả năng tiêu diệt các tế bào ác tính, đồng thời kích hoạt khả năng miễn dịch chống khối u của bệnh nhân. Trung tâm này hợp tác với Viện Y sinh Engelhardt thuộc Viện hàn lâm Khoa học Nga để phát triển vắc xin.

Lĩnh vực thứ hai là vắc xin mRNA được "cá nhân hóa" dựa trên cách tiếp cận cá nhân, được phát triển với sự hợp tác giữa trung tâm và Viện Gamaleya.

Theo đó, sau khi phân tích từng khối u, một loại vắc xin riêng được tạo ra cho bệnh nhân có thể "dạy" hệ thống miễn dịch nhận biết các tế bào ung thư.

"Chúng tôi tin tưởng rằng các loại vắc xin này sẽ mở ra chân trời mới trong cuộc chiến chống lại bệnh ung thư và cứu sống hàng ngàn người" - NMRRC viết, gọi đây là kết quả nghiên cứu của "các nhà khoa học Nga tài năng".