MỘNG

 

MỘNG (nđt – bvđa) 
 
Trĩu cả hương đời ướp mộng say,
Thời qua sưởi ấm lại bao ngày.
Buồn hiu đã dệt mong đều thảy,
Trắc trở luôn rình nguyện sẽ bay.
 Bóng dỗi tình ươm đừng để ngậy,
 Hồn trao nghĩa kết hổng còn lầy.
 Đùa vui mấy thuở xin ngừng lẫy,
 Bởi vẫn chung niềm nắm chặt tay.

 Minh Đạo
 

SEN THẮM NHƯ LAI

 

https://quangduc.com/author/post/10951/1/cu-si-minh-dao

Sen Thắm Như Lai
( Kính hoạ bài Tưởng Niệm Ân Sư của TT. Thích Viên Thành )
 
Sen thắm Như Lai rõ chẳng tàn
Tôn sư Như Huệ giữa nhân gian
Khai sơn Tổ pháp người người lợi
Lập hạnh dương trần kẻ kẻ an
Cõi Phật qui về thương chúng gởi
Lời kinh điển giáo khắc niềm lan
Viên dung tánh lặng nào ai thấu!
Sáng rọi hương thiền mãi toả quang.
 
Bình Thạnh, 20/04/2026
PT. Minh Đạo
 

NHỚ MẸ - CHIỀU XUỐNG

 

NHỚ MẸ (nđt-bvđâ)
 
Hanh chiều quạnh quẽ hởi người đâu!
Vạt cỏ vàng êm réo nỗi sầu.
Mãi gởi xuân thời theo gánh đậu,
Luôn ghìm tuổi hạc với dòng ngâu.
Đời cho thấm lệ không còn dẫu!
Phận lém chầy vai cũng chẳng dầu…
Dưỡng dục sinh thành ai hiểu thấu!
Muôn trùng cách biệt… nghĩa tình sâu…
 
 
CHIỀU XUỐNG (nđt)
 
Đồi thông quạnh quẽ ánh dương tà,
Sẫm buổi chiều nghiêng nhuộm sắc đà.
Võng khói đìu hiu vờn cảnh lặn,
Sương mù hối hả cuộn hè qua.
Ngây người góc hẹn sầu xuân lả,
Dại nẻo vườn yêu lắng nỗi già.
Vẫy lại niềm xưa, triền dốc thẳm…
Mơ màng gió đẩy nhẹ làn da…
 
Minh Đạo
 

GIÁ TRỊ CỦA KHỔ ĐAU

 

Cuộc đời con người dường như không thể tránh khỏi khổ đau. Sinh, lão, bệnh, tử; mất mát, thất bại, cô đơn, tuyệt vọng… Chúng ta thường coi khổ đau là kẻ thù, là điều cần phải loại bỏ bằng mọi giá. Thế nhưng, khổ đau không phải là tai ương ngẫu nhiên, mà là một phần tất yếu của cuộc sống và là công cụ mạnh mẽ nhất để rèn luyện nhân cách, đó chính là giá trị của khổ đau.

Người Stoic cổ đại tin rằng: không phải sự việc xảy ra làm ta đau khổ, mà chính là cách ta phán đoán và phản ứng với sự việc ấy. Epictetus từng nói: “Con người không bị quấy rối bởi sự vật, mà bị quấy rối bởi quan niệm của mình về sự vật.” Khổ đau đến từ bên ngoài là không thể kiểm soát, nhưng thái độ của ta trước khổ đau thì hoàn toàn nằm trong tầm tay.

Chúng ta từng sợ hãi và oán trách khổ đau. Những lần thất bại trong công việc, những mối quan hệ tan vỡ, những đêm dài mất ngủ, những áp lực kinh tế đè nặng… tất cả khiến ta cảm thấy bất lực và bất công. Nhưng càng nếm trải ta sẽ càng nhận ra một chân lý sâu sắc: khổ đau chính là lò rèn của nhân cách.

Trong số các nhà Stoic, Marcus Aurelius (121–180 SCN) là người để lại dấu ấn sâu sắc. Ông không phải là một triết gia ngồi trong tháp ngà, mà là một hoàng đế La Mã phải gánh vác trọng trách nặng nề giữa thời kỳ hỗn loạn.

Trong suốt 19 năm trị vì, ông phải đối mặt với hàng loạt khổ đau khôn nguôi: chiến tranh liên miên trên biên giới, dịch bệnh hạch hoành hành giết chết hàng triệu người, âm mưu chính trị từ những người thân cận, nỗi đau mất con (ông mất 9 người con trong tổng số 13), và cả những cơn đau thể xác hành hạ ông suốt đời.

Thay vì chìm đắm trong tuyệt vọng hay oán trách số phận, Marcus Aurelius đã biến mọi khổ đau thành bài học. Ông viết Suy ngẫm (Meditations) – cuốn nhật ký tư tưởng nổi tiếng nhất của nhân loại – không phải để dạy đời, mà để tự nhắc nhở bản thân giữa những đêm dài thức trắng trên chiến trường.

Một trong những câu nói nổi tiếng nhất của ông là: “Chướng ngại vật trên đường đi chính là con đường.”

Ông dạy rằng mọi khó khăn, mọi mất mát, mọi nỗi đau đều là cơ hội để thực hành đức hạnh. Chiến tranh không phải để ông than vãn, mà là để rèn luyện lòng dũng cảm và sự kiên nhẫn. Dịch bệnh không phải để ông oán trời trách đất, mà là để ông thực hành lòng từ bi và chấp nhận vô thường. Nỗi đau mất con không phải để ông sụp đổ, mà là để ông hiểu rõ hơn giá trị của hiện tại và sự mong manh của sinh mệnh.

Marcus Aurelius nhắc nhở chúng ta phân biệt rõ ràng giữa những gì nằm trong tầm kiểm soát và những gì nằm ngoài tầm kiểm soát. Sức khỏe, danh vọng, tiền bạc, ý kiến của người khác… đều nằm ngoài tầm kiểm soát. Chỉ có ý chí, thái độ sống, và cách ta phản ứng mới thực sự thuộc về ta. Khi hiểu được điều này, khổ đau mất đi sức mạnh thống trị. Nó không còn là gánh nặng, mà trở thành bài kiểm tra phẩm giá.

Ông viết: “Chọn không bị tổn thương, và bạn sẽ không bị tổn thương.”

Câu nói này không phải là phủ nhận nỗi đau, mà là khẳng định sức mạnh của tâm trí. Chúng ta không thể ngăn cơn mưa rơi, nhưng chúng ta có thể chọn không để nó làm ướt tâm hồn mình.

Trong xã hội hiện đại với áp lực 996 (9h sáng – 9h tối, 6 ngày/tuần), thất nghiệp, nợ nần, cô đơn và bất an tương lai, khổ đau dường như nhân lên gấp bội. Nhưng chính trong những lúc khó khăn nhất, lời dạy của Marcus Aurelius trở nên quý giá hơn bao giờ hết. Thay vì than vãn “Tại sao lại là tôi?”, chúng ta có thể tự hỏi như ông:

“Điều này đang dạy tôi điều gì? Tôi có thể rút ra bài học nào từ đây để trở nên tốt hơn, kiên cường hơn và nhân hậu hơn?”

Khổ đau không phải là vô nghĩa. Nó là lò rèn, là bài kiểm tra, là người thầy nghiêm khắc nhưng công bằng nhất. Không có khổ đau, con người khó mà trưởng thành thực sự. Hạnh phúc chân thật không nằm ở việc vắng mặt khổ đau, mà nằm ở khả năng đứng vững, giữ được phẩm giá và bình an nội tâm giữa lòng khổ đau như cách Marcus Aurelius đã làm.

Chúng ta có thể sẽ học được rằng: Cảm ơn khổ đau. Ngươi đã làm ta khóc, nhưng cũng chính ngươi đã giúp ta đứng dậy mạnh mẽ hơn, khôn ngoan hơn và nhân hậu hơn như ngọn lửa thử vàng, như con đường thử thách người đi.

Hãy ôm lấy khổ đau như một người bạn đồng hành khó tính nhưng chân thành. Vì chỉ khi dám đối diện và vượt qua nó, chúng ta mới thực sự sống một cuộc đời đáng giá.

Mỹ Mỹ biên tập

VỘI VÃ - CHẲNG TOẠI

 

VỘI Và (Lục ngôn)
 
Vội vã đường trần hỏi bóng câu…
Gian nan đuổi bắt khổ duyên đầu.
Tâm chùng lỡ hẹn còn não!
Phận hẫm riêng mang mãi sầu.
Khắc khoải đàn Trương thấm khúc,
Đìu hiu gối Mỵ loang màu.
Nghìn trùng dâu bể theo lời ước…
Ký ức niềm tin cũng nát nhàu…
 
 

CHẲNG TOẠI (Thủ nhất thanh - Bát vỹ đồng âm)

Mong nhiều chẳng toại mãi hồn ngây,
Mơ chuyện xa rồi… ngắm gió mây!
Mắt ướt ưa nhìn tan thuở ấy,
Môi hồng khẽ chạm rộn ngày đây.
Mủi người tình vội như đàn nẩy,
Mát nẻo duyên hờ tựa cánh bay.
Mình sánh niềm trao còn chút mảy,
Mặn mà cái nghĩa bận lòng thay…
 

Minh Đạo

NGƯỜI XƯA

NGƯỜI XƯA
( Thuận nghịch độc )
 
( Thuận )
 
Vai mềm thấm ướt lạnh càng mưa,
Rảo nhẹ chân chùng cảnh vắng trưa.
Hoài cảm những đêm nhiều dịu ngọt,
Ngóng mong bao buổi lắm dư thừa.
Phai tàn sắc dáng ngây sầu vẫn!
Ủ dột xuân tình lụy rã chưa?
Cài mộng xướng vui đời mãi sáng…
Ai còn rõ bóng! ngắm người xưa…
 
( Nghịch )
 
Xưa người ngắm bóng rõ còn ai…
Sáng mãi đời vui xướng mộng cài.
Chưa rã lụy  tình xuân dột ủ,
Vẫn sầu ngây dáng sắc tàn phai.
Thừa dư lắm buổi bao mong ngóng,
Ngọt dịu nhiều đêm những cảm hoài.
Trưa vắng cảnh chùng chân nhẹ rảo,
Mưa càng lạnh ướt thấm mềm vai.
 
Minh Đạo
 

NHỚ BỌ MẠ

 

Nhân ngày cải táng mộ phần của Bọ Mạ ( 23 tháng 2 Bính Ngọ (10/04/2026) ), hai con không về dự được xin gởi nén hương lòng đến Bọ Mạ ở cõi xa. Luôn cầu nguyện hương linh Bọ Mạ sớm ở cảnh giới Di Đà Cực Lạc.

NHỚ BỌ MẠ
 

Xưa con cháu nương tâm từ Bọ Mạ

Luôn hiền hoà giúp đỡ cả yêu thương
Xa Người mãi mà lòng hằng mong tưởng
Cả xóm giềng hoài nặng nghĩa tình vương…
 
Sống thanh lương vị nghĩa có trước sau
Giữ đạo hiếu như giữ gìn diện mạo
Để an lòng Người hơn cả nguyện cầu
Gia đình chúng con nay thời xin gởi
 
Việc cải táng đưa về nơi đất mới
Cầu Bọ Mạ cùng đồng tâm hoan hỷ
Từ Gò Dưa đến An Lạc Garden SaLa
Nơi đất mới mong Người nương thân nghỉ
 
Những kỷ niệm thiếu gì trong ký ức
Tình thương vô bờ Bọ Mạ dành cho
Phải giữ lấy lòng mà hay vượt khó
Lấy nghĩa nhân cõi thế để nương nhờ
 
Bọ Mạ từ nay đã đẹp mộ phần
Thế gian luôn xứng đáng, lẽ sống chân
Gia đình nội ngoại muôn đời tạc dạ
Thịnh vượng bình yên sẽ mãi vang ngân
 
Nay con cháu tâm đồng xin kính nguyện
Bọ Mạ về chốn Phật cõi tịnh yên
Trả lại nơi đây công đức phước điền
Cõi tịnh yên, cõi trần mãi mãi viên…
 
 
Bình Thạnh, 10/04/2026
Con Minh Đạo (Kính đề)
 
 
 
 

CÁC VỊ LA HÁN CHÙA TÂY PHƯƠNG

 

Cư Sĩ Minh Đạo - Các bài viết
https://chanhphap.us/

Các Vị La Hán
Chùa Tây Phương
 ( Kính cảm tác bài Lời Sanh Tử của TT. Thích Nhất Thanh )

Phật Pháp nhiệm mầu hiện khắp phương
Tây Phương La hán viếng chùa vương
Lại ngẫm đây là nơi cõi Phật
Bần thần các vị nét sầu vương
  
Thân trần hiện rõ dáng cùng tay
Khổ luyện công phu với xác gầy
Thiền môn được thoát từ đôi mắt
Vẫn mãi thời gian vạn thuở nay
  
Những nét thân thô đời tưởng xệch
Suy cùng pháp khổ cõi luân hồi
Thì đây rõ hiện đời khô héo
Khai giảng nhân trần… vốn sục sôi
  
Cử chỉ vương sầu dường để lại
Vòng tròn kiếp lụn cả phôi non
Biểu hiện tu tròn tai quá gối
Bình yên ngồi đó có chi buồn
  
Tịch tĩnh không gian rõ lặng yên
Nhìn ra khắp chốn dậy quanh miền
Tận cùng khốn khổ nhìn nhân loại
Thảy chúng đang chìm chốn thảm đen
  
La Hán còn đây hiện vẽ người
Ngàn thương chúng khổ dưới lưng trời
Vẫn thế thong dong nào vội vã
Lặng yên thơm ngát chẳng nào hôi
  
Còn đây mặt cúi ngoảnh về sau
Tựa hỏi nhân quần thấy vực sâu
Trầm ngâm hỏi cả cần chi đáp
Qua thời hiện rõ dáng mày chau
  
Tinh tấn công năng cầu kiến Phật
Thoát vòng trần tục giải trầm luân
Điều chi vạn cảnh đầy cơ khổ
Các vị hiện đời giáo thế nhân
  
Kẻ tạc tượng nầy hỏi ở đâu?
Dấu xưa hiện thế ngẫm vài câu
Bao nhiêu tượng tạc theo công hạnh
Gióng cả tình nầy Phật tánh trau
  
Dù dòng phiêu bạt trùng giông bão
Tâm sự miên man chuyện giữa đời
Người xưa để lại lưu dòng máu
Khổ cực nào yên cảnh đứng ngồi
  
Tất thảy người xưa còn gánh nặng
Quí vị một thời cụ Nguyễn Du
Gây dựng cơ đồ, còn nhíu trán
Nhìn thương đời đó giúp gì đâu
  
Ngẫm kỷ cha ông từng một thuở
Chịu đắng nuốt cay dìm một chỗ
Hoài mong thay đổi thúc bên sườn
Chẳng thấy bình minh toả ánh dương
  
Xuôi dòng lịch sữ vẫn bên ta
Gắng giữ tinh thần gốc sữ ra
In như thể hiện trên thân tượng
Cái mốc thời gian phủ khói tà
  
Tượng còn La Hán chốn Tây Phương
Khắp ngã hân hoan tựa tiếp đường
Hân hoan tượng ấy dường tươi lại
Cái cảnh chiều dần chẳng khói sương

Tiền nhân vạn thuở hình xưa cũ
Ngàn dáng tai ương rõ hoá dần
Phai nhạt qua thời trên thớ gỗ
Vui cùng cõi thế vạn đường xuân.
  
Minh Đạo