Hình Internet
Khiêm cung là cửa đạo, ngạo mạn là nguồn họa
Cổ nhân dạy “khiêm giả, đức chi cội”, khiêm nhường là gốc của muôn hạnh, cung kính là chìa khóa mở ra cánh cửa minh triết. Kẻ biết cúi mình trước bậc hiền, biết lắng nghe lời can gián, ắt đắc được đạo lý sâu xa; kẻ tự mãn bịt tai, dẫu minh y trước mặt cũng khó giữ được thân an.
Vào thời Xuân Thu Chiến Quốc, có bậc danh y Biển Thước, họ Tần, tên Việt Nhân. Thuở thiếu niên, ông chỉ là kẻ coi quán trọ, nhưng tâm tính cung kính, kính người như kính bậc thánh. Gặp lão giả Trường Tang Quân phong thái siêu phàm, ông mười năm lễ đãi không mỏi, giữ trọn lòng thành.
Thấy được đức khiêm cung ấy, Trường Tang Quân mới truyền bí dược và phương pháp tu luyện, dạy ông dùng sương mai hòa thuốc. Đủ ba mươi ngày, thị lực sáng tỏ, nhìn thấu lục phủ ngũ tạng.
Từ đó, Biển Thước hành y khắp thiên hạ, cứu người vô số, sáng lập chẩn mạch vọng văn vấn thiết, được xưng “thần y” lưu danh muôn đời.
Cùng thời đó có vua Tề Hoàn Công từng là bá chủ chư hầu, thuở trước nhờ Quản Trọng làm tể tướng, lấy nhân đức mà trị nên thiên hạ kính phục.
Trước khi mất, Quản Trọng khuyên phải tránh xa bọn Dịch Nha, Thụ Điêu, Khai Phương. Nhưng Hoàn Công quên vì mê tửu sắc, ăn chơi mà quên lời dặn, lại tin dùng bọn gian thần ấy. Từ đó, bọn nịnh thần ngày càng lộng hành, khinh nhờn vị quân vương đã suy yếu.
Từ bấy giờ Biển Thước nổi tiếng có tài cải tử hoàn sinh. Biển Thước đi chơi khắp thiên hạ, cứu được nhiều người lắm.
Một hôm đi đến đất Lâm Tri, vào yết kiến Tề Hoàn công, nói với Hoàn công rằng:
– Chúa công có bệnh ở thớ thịt; nếu không chữa thì thành ra bệnh nặng.
Hoàn công nói:
-Tôi chẳng có bệnh gì cả!
Biển Thước lui ra. Sau năm ngày lại vào yết kiến, nói với Tề Hoàn công rằng:
– Bệnh chúa công đã ở mạch máu, làm thế nào cũng phải chữa.
Hoàn công không trả lời. Sau năm ngày nữa lại vào yết kiến, nói với Hoàn công rằng:
-Bệnh chúa công đã ở trong ruột và dạ dày rồi, phải chữa ngay đi.
Hoàn công lại không trả lời. Biển Thước lui ra. Hoàn công than rằng:
– Tệ quá! Thầy thuốc chỉ nghề hay vẽ trò! Người ta không có bệnh mà cứ bảo là có bệnh?
Qua năm ngày nữa, Biển Thước lại vào yết kiến Tề Hoàn công, vừa trông thấy nét mặt Hoàn công đã vội lui ra mà bỏ chạy. Hoàn công sai người hỏi.
Biển Thước nói:
-Bây giờ bệnh chúa công đã vào đến tủy rồi! Bệnh ở da thịt còn xoa thuốc được, bệnh ở mạch máu thì còn tiêm thuốc được, bệnh ở ruột và dạ dày còn uống thuốc được, nay bệnh đã vào đến tủy thì dẫu trời cũng không chữa được nữa, bởi vậy tôi không nói mà lui ra.
Lại qua năm ngày nữa, Tề Hoàn Công quả nhiên ốm nặng, sai triệu Biển Thước. Người nhà Biển Thước nói:
Thầy tôi bỏ đi đã năm hôm rồi, Tề Hoàn Công hối hận vô cùng, cuối cùng phát bệnh mà chết.
Số phận trớ trêu, vị bá chủ một thời, vốn biết “mỹ vị khả dĩ vong quốc”, lại buông mình cho mỹ thực, mỹ sắc, để kẻ a dua mê hoặc, khước từ lời Quản Trọng và ba lần cảnh báo của Biển Thước.
Cuối cùng, ông chết đói khát, cô độc trong cung điện, đúng như dự ngôn của chính mình. Phải chăng kiếp số đã định, dẫu Biển Thước có tài cải tử hoàn sinh cũng không thể nghịch mệnh? Sự sống chết của sinh mệnh, suy cho cùng, có lẽ đã an bài từ thiên thượng.
Câu chuyện xưa cho ta thấy từ cậu bé trông quán trọ với tấm lòng khiêm nhường mà đắc y thuật thần diệu, Biển Thước lấy đức làm gốc, lấy tài cứu người, tiếng thơm truyền muôn thuở. Trái lại, Tề Hoàn Công ngạo mạn, không nghe lời khuyên nhủ của người hiền lại phóng túng, tự phụ, cuối cùng thân bại danh liệt.
Bài học xưa ấy không chỉ dành cho bậc đế vương Tề Hoàn Công, mà cũng gửi đến chúng ta hôm nay, dù trong các mối quan hệ gia đình hay trong công việc cũng vậy, người ở vị trí càng cao, nắm quyền lực hay giữ vai trò lãnh đạo, nếu giữ được tấm lòng khoáng đạt, biết trân trọng góp ý của cộng sự và bậc hiền tài, tự khắc sẽ như viên nam châm thu hút nhân tâm, được người đời kính phục, sự nghiệp bền lâu.
Người ở bậc dưới cũng vậy chỉ khi biết cung kính, thành tâm khuyên nhủ bề trên bằng lời chân thật, mới giúp đạo nghĩa lưu thông, tình người thêm vững bền.
Khổng Tử dạy “Tam nhân hành, tất hữu ngã sư.” ba người đi cùng, ắt có người là thầy ta. Đời người nếu biết lấy khiêm cung làm cửa đạo, lắng nghe lời can gián, thuận theo thiên lý, ắt phúc thọ như suối nguồn không cạn. Còn kẻ tự cao bịt tai, coi thường thiện ý, dẫu gặp thần y cũng chỉ chuốc họa vào thân. Đó chính là đạo lý nghìn xưa, cũng là lời cảnh tỉnh cho muôn đời sau.
Tiểu Hoa biên tập
Nguồn: https://vandieuhay.net/
