Duyên lành thấm đạo bước chân nguyên Sách tấn chuyên tâm dứt não phiền Trầm tỉnh thoáng nhìn cơn mộng ảo Giải trừ duyên phận chốn tình duyên Phật tâm luôn nhớ thêm niềm ước Cảm nhận tình thương chốn đạo thiền Quy hướng Phật tiền hương sắc thắm Lòng thành phát nguyện sống như nhiên.
Sở dĩ gọi nó là cây thuốc ‘quyền lực nhất thế giới’ không chỉ vì đặc tính phân bố trải khắp Đông Tây và chữa được nhiều bệnh độc mà còn bởi sự bất diệt trong đời sống tinh thần của loài người từ thuở xa xưa, thảo mộc thiêng liêng.
Nếu chỉ được học một loại thảo dược, bạn hãy chọn mã đề (hay còn gọi là xa tiền thảo). Bởi vì đây là cây thuốc rất an toàn, dễ tìm, và có thể hữu dụng cho một loạt các vấn đề sức khỏe. Mã đề là một loại cỏ dại phổ biến có nguồn gốc ở Châu Âu, nhưng đã lan rộng khắp nơi trên thế giới.
Mã đề – Người bạn đường tin cậy của mọi lữ khách
Mã đề khát khao du lịch. Tên khoa học của nó Plantago major L.có nguồn gốc từ tiếng Latinh dùng để chỉ bàn chân (Plantago). Thật vậy, bất cứ nơi nào con người đi qua, là có cây mã đề mọc lên. Người Mỹ bản địa và người New Zealand đều gọi là cỏ dại “dấu chân người da trắng”, bởi vì nó mọc lên ở bất cứ nơi nào người châu Âu định cư.
Loài mã đề lá bản rộng (Plantago major) (Ảnh: Wikimedia Commons)
Như một du khách dày dạn, mã đề thích lối mòn, và thường được tìm thấy ở những vết nứt của mặt đường. Trong khi cỏ thích đất tơi xốp, thoáng khí, mã đề lại chuộng mặt đất cứng và dày. Nó vượt trội trong việc lấy khoáng chất và chất dinh dưỡng từ nền đất cứng mà hầu hết các loài cây không thể xuyên qua.
Loại thuốc đắp trực tiếp lên da
Lá mã đề đắp lên da
Mã đề chứa một chất làm se với lực hút mạnh mẽ, đó là lý do tại sao nó thường được sử dụng để hút những mảnh vụn, chất độc, và thậm chí là mảnh thủy tinh nhỏ ra khỏi da.
Mã đề cũng được sử dụng cho các vết cắn của muỗi, chó, rắn và các sinh vật có nọc độc khác. Loài cây này chứa một chất hóa học gọi là aucubin, đã được chứng minh trong các nghiên cứu có tác dụng chống độc rất hiệu nghiệm và bảo vệ gan.
Loài mã đề lá bản nhỏ (Plantago lanceolata) (Ảnh: Wikimedia Commons)
Hãy nghĩ đến mã đề khi bị côn trùng đốt, ngứa, hoặc mẩn đỏ trên da. Nó được Cục quản lý thảo dược của Đức, Commission E chấp nhận cho trường hợp viêm da tại chỗ.
Thuốc bôi mã đề rất tốt, nhưng cách đơn giản nhất để sử dụng loại thảo dược này là nhai rồi đắp.
Mã đề được sử dụng làm thuốc từ xa xưa (Ảnh minh hoạ)
Nhai một vài phút làm phá vỡ chất xơ của lá, để hóa chất hấp thụ vào da tốt hơn. Nó nghe có vẻ không hợp vệ sinh, nhưng phương pháp này đã được sử dụng trong nhiều thế kỷ để chữa bệnh (và thậm chí khử trùng) các vết thương nhỏ. Nó cũng có thể loại bỏ cơn đau và nọc độc của các loài cây khác như cây tầm ma hay cây thường xuân độc.
Giữ thuốc đắp ở vết thương 5 – 15 phút để giảm tấy đỏ, đau và sưng. Thoa lại 4 hoặc 5 lần một ngày nếu cần thiết.
Trà mã đề – phòng chống nhiều bệnh độc
Trà mã đề là một thức uống tuyệt vời chữa ho. Nó giúp long đờm, giảm kích ứng phổi, và được sự chấp thuận bởi Commission E trong điều trị nhiễm khuẩn đường hô hấp trên.
Các thử nghiệm lâm sàng ở Bulgaria hỗ trợ sử dụng mã đề cho viêm phế quản mãn tính. Một nghiên cứu của Đức phát hiện ra rằng tính dịu của mã đề đặc biệt thích hợp cho ho ở trẻ em.
Mã đề là một trong các loài thảo mộc dễ kiếm làm nên nước mát quen thuộc
Để làm trà, hãy đun nhỏ lửa 4 đến 5 lá tươi (hoặc một muỗng canh lá khô) trong một cốc nước khoảng 20ph. Hương vị rất nhẹ nhàng, bạn cũng có thể thêm chanh và mật ong nếu muốn. Ngoài ra, mã đề còn được nấu cùng một số loài cây khác như mía lau, rễ tranh, râu bắp, lá dứa… để làm nước mát giải nhiệt.
Trà mã đề cũng hữu ích trong các trường hợp khác, bao gồm viêm ruột, kích thích ruột, nhiễm trùng đường tiết niệu, nhiễm độc, viêm loét, đau răng và tiêu chảy.
Sa-lát mã đề
Mã đề cũng dược dùng như 1 loại rau bổ dưỡng
Mã đề rất bổ dưỡng. Lá cây chứa beta carotene, canxi, và vitamin A, B, C, và K. Tuy nhiên, chúng nhiều xơ hơn so với rau diếp hoặc rau bina, vì vậy bạn chỉ có thể trộn một vài lá vào món rau. Chọn lá nhỏ, non để có hương vị dịu nhẹ và ít xơ hơn.
Tránh những lá mọc gần ống xả khói xe hơi, hoặc có thể bị tiếp xúc với hóa chất diệt cỏ. Tìm kiếm những cây không bị ô nhiễm bởi nước tiểu động vật hoặc chất thải khác.
Mã đề giúp cai nghiện thuốc lá và trị ung thư
Cai thuốc lá (Ảnh minh hoạ)
Mã đề cũng được sử dụng như một loại thảo dược ở Trung Quốc, và được gọi là xa tiền thảo: “loài cỏ mọc trước cỗ xe” bởi vì nó thường mọc dọc những con đường mòn.
Các nhà thảo mộc Trung Hoa nhận ra rằng mã đề có rất nhiều hạt giống, do đó, họ coi nó như một phương thuốc cho khả năng sinh sản của nam giới. Các hạt giống cũng được sử dụng trong Trung y để chữa máu trong nước tiểu.
Hạt từ một loại cây thuộc họ mã đề là psyllium thường được sử dụng như thuốc nhuận tràng. Nó là thành phần chính của thuốc Metamucil.
Dạng pha chế của mã đề được sử dụng cho đau tai và đau răng, cũng như trầm cảm và lo lắng gây ra bởi chứng nghiện nicotine. Đồng thời nó cũng tốt cho đường hô hấp nên rất thích hợp cho người muốn cai thuốc lá. Đơn giản nhất là bạn có thể pha trà uống hoặc nấu cháo mã đề.
Nghiên cứu sơ bộ cho thấy mã đề cũng có thể hỗ trợ điều trị bệnh ung thư. Một nghiên cứu năm 2003 của Tạp chí Y học Trung Hoa của Mỹ nhận thấy chiết xuất từ nước lá mã đề đun nóng sở hữu “hoạt động ức chế đáng kể” về ung thư hạch, ung thư biểu mô (bàng quang, xương, cổ tử cung, thận, phổi và dạ dày) và nhiễm herpes (nhiễm khuẩn da cấp tính).
Một nghiên cứu được công bố trên Tạp chí Ethnopharmacology năm 2003 cho thấy “flavonoids của mã đề có thể ức chế mạnh mẽ sự gia tăng các dòng tế bào ung thư ở con người”.
Những điểm thú vị khác
Kito giáo (Ảnh minh hoạ)
Vào thời kỳ của người Anglo-Saxons thế kỷ thứ V tại Anh, quê hương của mã đề, loài cỏ này là 1 trong 9 loại thảo mộc thiêng liêng. Người ta đã làm bánh mì từ hạt mã đề, rất giàu axit béo omega-3.
Thời trung cổ châu Âu, Giáo Hội Công Giáo cấm việc sử dụng nhiều loại thảo dược, nhưng riêng mã đề không bị cấm. Bởi loài cây được coi là biểu tượng con đường mòn của những người tìm kiếm Chúa Kitô.
Mã đề đã được đề cập trong 3 vở kịch của Shakespeare. Trong đó, nổi tiếng nhất là vở “Romeo và Juliet”, khi Romeo bảo Benvolio sử dụng lá mã đề để chữa lành vết thương trên chân.
Ngẫm nhiều nương tới cõi liên hoa… Bởi thế bao điều hỏi chính ta. Sáng dậy triêm ân vui đạo mở, Chiều về tỉnh ngộ mỏi đường qua. Yên bình lặng tựa mây vờn tháp… Trống trải lan như khói tỏa nhà… Thấu hiểu trầm luân thêm vững bước, Sông mê bể giác chỏi không hòa…
Vần trắc:
Ngẫm nhiều tiến đến hoa liên cõi,
Bởi thế bao điều ta chính hỏi.
Sáng dậy triêm ân mở đạo vui,
Chiều về tỉnh ngộ qua đường mỏi.
Yên bình phổng tựa tháp vờn mây,
Lặng lẽ lan như nhà tỏa khói.
Rõ hiểu trầm luân bước vững thêm,
Sông mê, bể giác hòa không chỏi…(*)
9/8/2019 Viên Minh
----------------------------------
(*) Tinh thần bất nhị.
Duc Au 18/8- 1 phúc lũy.
“Rõ hiểu trầm luân bước vững thêm,
Sông mê, bể giác hòa không chỏi”(Viên Minh)
RÕ nhân quả luật trời gò trói
HIỂU đặng mà tu thân sửa thói…
TRẦM tĩnh lúc đời vật vã sa
LUÂN hồi thuở thế nhuyễn nhừ mỏi
BƯỚC bền nỏ sợ trần chê trách
VỮNG nếp mặc đời mắng cỗ coái
THÊM thử thách …- Lòng nỏ lẻ loi!
SÔNG MÊ, BỂ GIÁC HÒA KHÔNG CHỎI!
* PL khoán thi – Mượn câu thi SƯ Viên Minh.
( THẮP SÁNG - Viên Minh ).
Nhắm hướng nơi về cõi khắp hoa
Phong trần vạn kiếp hỏi cùng ta
Bình minh tỏa sáng yên lòng mở
Thế sự nhọc nhằn mỏi dạ qua
Lặng lẽ đời như hương quyện gió
An nhiên tâm tựa khói lan nhà
Buông ra chẳng vướng vui càng rõ
Thiện ác lần suy chỏi vẫn hòa.
Vần trắc:
Nhắm hướng nơi về hoa khắp cõi…
Phong trần vạn kiếp ta cùng hỏi?
Bình minh tỏa sáng mở lòng yên,
Thế sự nhọc nhằn qua dạ mỏi.
Lặng lẽ đời như gió quyện hương,
An nhiên tâm tựa nhà lan khói.
Buông ra chẳng vướng rõ càng vui
Thiện ác lần suy hòa vẫn chỏi.
Đình DiệmHTM KÍNH HỌA MONG VỀ TỊNH CẢNH (Hoán vận) Vần bằng: Mong về tịnh giới cõi sen hoa Chính vậy nên chi hỏi tự ta Mộ đức ngày ra vui đạo mở Triêm ân tối lại mỏi nơi qua Thanh bình tựa cảnh chim vờn gió Tịnh lặng như tình khói trải nhà Thấu hiểu nhân duyên chân mạnh bước Bờ mê bến giác chỏi đâu hòa Vần trắc: Mong về tịnh cảnh hoa sen cõi Chính vậy nên chi ta tự hỏi Mộ đức ngày ra mở đạo vui Triêm ân tối lại qua nơi mỏi Thanh bình tựa cảnh gió vờn chim Tịnh lặng như tình nhà trải khói Thấu hiểu nhân duyên bước mạnh chân Bờ mê bến giác hòa đâu chỏi Hương Thềm mây – 2019
Để mãi ru hoài chút sợi tơ!
Ngày qua lại giữ khúc xa mờ…
Phơi trần cái thuở, nao đời lặng, Chải dấu đường tâm, chạnh nỗi khờ. Dẫu biết thời riêng đòi chẳng đặng! Hay hờn nẻo vắng dỗi đành ngơ. Chiều rong tuổi hạc nào ai rõ? Bởi rứa theo cùng mộng cõi thơ…
Theo về kỷ niệm nuối ngày thơ
Ngõ nhỏ vương hồn… Tiếc dạ ngơ
Ngẫm lại nhiêu điều sao nhớ lửng!
Tìm qua những lúc để thương khờ
Hình như xót nỗi âm thầm đợi?
Có phải còn duyên lặng lẽ chờ
Nghĩa ấy vun niềm nên vẹn nở,
Quay vòng lũy kiếp vướng đường tơ.
Thôi nhé từ đây dứt mối tơ,
Trần ai thế sự lắm mây mờ.
Quyết tâm từ giã bao lừa lọc,
Gắng chí rời xa những dại khờ.
Nẻo chánh bền lòng đừng ngại khổ,
Đường ngay vững bước chớ làm ngơ.
Đời là cõi tạm còn nhơ nhớp,
Hãy giữ tâm mình tợ áng thơ…
Đình Diệm HTM KÍNH HỌA VUICÙNG HUYNH CHÚC AN LÀNH
GỬI VÀO THƠ
Theo dòng năm tháng vẫy hồn tơ
Khúc hát ngày xanh chẳng nhạt mờ
Nắng khuất đường chiều ngâm câu vụng
Mây giăng lối trúc viết thi khờ
Hồn quê bát ngát tình lai láng
Tâm sự mênh mông nghĩa ngất ngơ
Dã lão an cư hòa tịnh cảnh
Bốn mùa gửi ý mấy vần thơ.
Hương Thềm mây -2019
Như Nguyện TÌNH XA
Bao ngày thầm nếm chuyện đường tơ,
Ngóng khoảng tình xa mắt lệ mờ.
Tóc nhớ đưa hương, tà áo lộng
Liễu hờn che nắng, dáng người mơ.
Nét thanh thuở ấy, sao quên được,
Khách tục bây chừ, cứ giả ngơ,
Chợt đến chợt đi hoài chẳng rõ,
Gió lùa khe cửa lắng thời thơ…
Lòng lắng theo lòng dõi tiếng tơ Về trong năm tháng phủ mây mờ Mới hay quá vãng tràn thương nhớ Đã giấu u mê lẫn dại khờ Vốn nghĩ suốt đời mang ảo mộng Cũng đành trọn kiếp sống lơ ngơ Tìm cho mình nhánh hoa sương khói Lạc ngã ba đường một nẻo thơ
Kính chia buồn cùng bác Minh Đạo/Chủ biên trang: Tranh-Thư Pháp Minh Đạo có người chị vừa qua đời. Nguyện cầu hương linh rũ bỏ thế trần, vui miền Phật cảnh.
Niệm Phật chuyên tâm lắng đọng lòng
Âm vang chuyển động giữa trời trong
Rũ bỏ thế trần theo cơn gió
Xoá sạch từng cơn chốn bụi hồng
Ngày tháng trôi qua không nuối tiếc
Pháp Phật muôn đời liễu nghĩa Không
Sáng nay thức dậy người phơi phới
Trải nghiệm từng giây phút nhũ lòng.
