RAU BÙ NGÓT - NGUỒN CUNG CẤP VITAMIN C VÔ TẬN VÀ 9 BÀI THUỐC CHỮA BỆNH

 

Rau bù ngót được xem là nguồn cung cấp vitamin C vô tận và bổ rẻ trong tự nhiên và đi kèm là 9 bài thuốc chữa bệnh độc đáo.

 

 

Hàm lượng vitamin C rất cao

Rau bù ngót còn có tên rau ngót, rau bồ ngót, hắc diện thần. Tên khoa học Sauropus androgynus (L.) Merr. Thuộc họ thầu dầu - Euphorbiaceae.

Theo bác sĩ Lê Thân trong sách "Thuốc ở quanh ta", trong trong lá rau bù ngót có hàm lượng vitamin C rất cao (185mg%). Người cần nhiều vitamin C trong chế độ dinh dưỡng, có thể hàng ngày ăn một lượng vừa phải lá rau bù ngót luộc tái, uống cả nước luộc là cách bổ sung vitamin C rất tốt và cũng rất rẻ.

Lá và rễ rau bù ngót có tác dụng làm mát huyết, hoạt huyết, lợi tiểu, giải độc. Thường dùng chữa ban sởi, ho, sốt cao, bí tiểu, tưa lưỡi.

Phụ nữ mới sinh con nên ăn nhiều rau bù ngót, vì nó có tác dụng thanh nhiệt, mát huyết.

Khi làm thuốc thường chọn những cây rau ngót đã sống 2 năm trở lên, hái lá tươi về dùng ngay.

9 bài thuốc chữa bệnh

Tưa lưỡi ở trẻ em: lá rau bù ngót 5 - 10g, giã vắt và lọc lấy nước; lấy bông sạch, thấm vào nước rau bù ngót vừa vắt, chà nhẹ lên lưỡi, lợi và vòm trẻ chỗ tưa trắng; làm ngày 2 - 3 lần.

Trẻ bị dị ứng: lá rau bù ngót 40g giã nát, cho nước đã nấu sôi để nguội vào quấy đều, gạn lấy nước uống chia 2 lần, cách nhau 10 phút.

Trẻ bị sốt nóng: lá rau bù ngót giã nát, lọc lấy nước uống.

Trẻ âm hư ra mồ hôi trộm, người luôn nóng: rau ngót 30g, rau bầu đất 30g; nấu chín với bầu dục lợn rồi ăn.

Đỏ mắt: lá rau bù ngót 50g, rễ cỏ xước 30g, lá dâu 30g, lá tre 30g, rau má 30g, lá chanh 10g; tất cả dùng tươi, sắc đặc, chắt lấy nước uống chia nhiều lần trong ngày.

Mắc xương khi ăn: lá rau bù ngót giã thật nát, vắt lấy nước cốt ngậm trong miệng, rồi nuốt từ từ.

Sót nhau: lá rau ngót 40g rửa sạch giã nát, thêm ít nước đã nấu sôi để nguội vào, vắt lấy chừng 100ml nước, chia làm 2 lần uống cách nhau 10 phút, sau chừng 15 - 20 phút nhau sẽ ra; có tác giả dùng đơn thuốc này chữa chậm kinh có kết quả. Có người chỉ giã nhỏ lá rau bù ngót đắp vào gan bàn chân để chữa sót nhau.

Ho, ban sởi, đái dắt, tiêu độc: lá rau bù ngót 20 - 40g, sắc uống.

Lợi tiểu, thông huyết: dùng rễ tươi 20 - 40g giã nát, ép lấy nước uống trong ngày.

Lưu ý

Trong rau ngót tươi có chứa hàm lượng papaverin cao gây hiện tượng co thắt cơ trơn tử cung, khiến dễ sảy thai. Chính vì vậy với thai phụ, đặc biệt là với những thai phụ có tiền sử sảy thai liên tiếp, đẻ non, thụ tinh trong ống nghiệm nên hạn chế ăn rau ngót, đặc biệt là uống nước rau ngót sống, liều cao.

Ngoài việc hỗ trợ cho quá trình trao đổi chất trong cơ thể, trong quá trình trao đổi chất của lá rau ngót tạo ra glucocorticoid, có thể gây cản trở cho quá trình hấp thụ canxi và phốtpho, cả canxi và phốtpho có trong chính lá rau ngót cũng như trong thực phẩm khác được ăn kèm với rau ngót.

Nguồn: laodong.vn

LÝ DO PHẢN ỨNG PHỤ SAU 2 MŨI VẮC XIN COVID-19 CÓ THỂ KHÁC NHAU

 

Nhiều người hoàn toàn khỏe mạnh sau khi tiêm mũi 1 nhưng mệt mỏi, sốt sau mũi thứ 2.

Phản ứng sau tiêm vắc xin Covid-19 hoặc bất kỳ loại vắc xin nào có thể hơi khó chịu. Nếu bạn thuộc nhóm nhạy cảm, tác dụng phụ còn tồi tệ hơn, khiến bạn mệt mỏi, không thể làm việc trong một hoặc hai ngày.

Việc tiêm đủ 2 mũi vắc xin là điều cần thiết để đảm bảo cơ thể được bảo vệ đầy đủ chống lại mầm bệnh do virus gây ra.

Liều đầu tiên của vắc xin kích hoạt các phản ứng viêm cần thiết và bắt đầu xây dựng kháng thể. Với liều thứ hai, các tế bào nhớ bắt đầu hoạt động để thu thập kháng thể tăng cường cao hơn. Do đó, hệ miễn dịch có thể mạnh mẽ hơn và dẫn đến các phản ứng dữ dội.

Đây là lý do liều thứ hai có thể gây ra nhiều tác dụng phụ hơn so với lần đầu tiên, mặc dù liều lượng giống hệt nhau.

Với một số loại vắc xin Covid-19, liều thứ hai thúc đẩy phản ứng kép. Hệ miễn dịch đã có sẵn một số kháng thể và liều vắc xin mới yêu cầu tạo ra nhiều kháng thể hơn. Do đó, các tác dụng phụ sẽ tăng lên. Loại phản ứng này có nhiều khả năng xảy ra với vắc xin phát triển theo công nghệ mRNA.

Tuy nhiên, hệ miễn dịch của mọi người không hoạt động theo cùng một cách. Do đó, cường độ và mức độ nặng nhẹ tác dụng phụ ở 2 lần của mỗi người sẽ không giống nhau. 

Cấu trúc gene và thay đổi nội tiết tố cũng dễ làm bùng phát phản ứng. Đây là nguyên nhân phụ nữ có xu hướng gặp phải các tác dụng phụ nặng hơn nam giới. Họ cũng có thể bị thay đổi chu kỳ kinh nguyệt, đau bụng và buồn nôn.

Các tác dụng phụ với vắc xin có xu hướng giống như bệnh cúm, có khả năng tương tự nhau sau 2 mũi. Tuy nhiên, các tác dụng phụ ở lần 2 có thể nặng hơn và khác về cường độ.

Đau tại chỗ tiêm, đau nhức, cứng khớp, sốt nhẹ là những triệu chứng được dự đoán sau khi tiêm mũi vắc xin đầu tiên. Đó là những dấu hiệu đầu tiên của chứng viêm cùng với sự mệt mỏi, uể oải và khó chịu.

Nhiều người đã cảm thấy kiệt sức và muốn nghỉ một vài ngày sau khi tiêm liều thứ 2. Một số ít cho biết họ bị buồn nôn, nôn, nhức đầu và ớn lạnh.

Cần lưu ý rằng các phản ứng dị ứng và phản vệ có thể tấn công một người bất cứ lúc nào sau mũi 1 hay mũi 2.

Tác dụng phụ của vắc xin có thể gây khó chịu khiến bạn cần nghỉ ngơi bất kể bạn có khỏe mạnh hay có khả năng chịu đau ra sao. Mặc dù bạn có thể tiếp tục làm việc, nhưng cần tránh bất cứ điều gì gây thêm áp lực cho hệ miễn dịch hoặc khiến bạn mệt mỏi. Hạn chế các hoạt động hoặc công việc chiếm nhiều thời gian hoặc đòi hỏi bạn cần dùng nhiều sức. 

Trước khi đi tiêm, bạn hãy cố gắng ăn uống, ngủ đủ giấc. Sau khi tiêm, cần uống nhiều nước và ăn thực phẩm bổ sung chất dinh dưỡng cho cơ thể.

An Yên (Theo Times of India)

NỖI LO 'ĐỨT' VẮC XIN MODERNA MŨI 2

 

Tuy nhiên, các chuyên gia của Tổ chức Y tế thế giới (WHO) khuyến cáo việc tiêm vắc xin Moderna mũi 2 có thể trì hoãn tới 12 tuần…

Ông Trần Văn Khanh - giám đốc Bệnh viện Lê Văn Thịnh (TP Thủ Đức) - cho biết những ngày qua có khá nhiều người dân gọi điện hoặc nhắn tin hỏi lịch tiêm vắc xin Moderna mũi 2. "Chúng tôi rất thấu hiểu mong chờ ấy của người dân nhưng vắc xin Moderna hiện đã tiêm hết số lượng phân bổ. Với nhóm này chúng tôi giải thích và khuyên họ tiếp tục chờ đợi thêm một thời gian" - bác sĩ Khanh chia sẻ.

28 ngày được hiểu là thời gian tối thiểu để tiêm vắc xin Moderna. Về nguyên tắc nếu tiêm đúng ngày sẽ tạo ra trí nhớ miễn dịch, cũng giống như học bài nếu để lâu có thể quên chút ít, còn nếu tiêm muộn cũng không có gì quá khác biệt cả.

Bất ngờ và ngóng chờ

Chị T.H. (ngụ phường Tân Định, quận 1, TP.HCM) cho biết ba mẹ chị đều là người cao tuổi, kèm theo bệnh lý nền đái tháo đường. Đầu tháng 8 cả hai ông bà được địa phương lên danh sách tiêm vắc xin Moderna. Thế nhưng từ lúc tiêm mũi 1 cho đến nay đã quá 30 ngày (khuyến cáo của Moderna tiêm mũi 2 sau 28 ngày), ông bà vẫn ngày ngày trông ngóng thông tin về lịch tiêm mũi 2. "Ở địa phương chưa có thông báo gì về kế hoạch tiêm vắc xin mũi 2 cả, gia đình tôi có hỏi nhưng địa phương cũng chưa biết lúc nào vắc xin mới về. Cả ông lẫn bà đều khá lo lắng, sợ đến khi có vắc xin tiêm mũi 2 thì mũi 1 đã mất đi hiệu quả bảo vệ" - chị H. chia sẻ.

"Tôi rất bất ngờ" - chị V.H. (ngụ phường Hiệp Bình Chánh, TP Thủ Đức) không giấu nổi niềm vui khi cả ba và mẹ đều được tiêm vắc xin Moderna vào đầu tháng 8. Nhưng "kịch bản" cũng giống nhiều trường hợp khác, kể từ lúc tiêm mũi 1 đến nay đã 30 ngày trôi qua lịch tiêm vắc xin mũi 2 vẫn "im ắng", gia đình cũng đang ngóng từng ngày. Điều khiến chị V.H. không khỏi lo lắng là cả hai ông bà đã trên dưới 80 tuổi, mỗi người đều mang trong mình các bệnh lý nền như ông thì ung thư dạ dày giai đoạn 3B và bà bị hen suyễn mãn tính nặng, nếu mắc thêm COVID-19 sẽ khá nguy hiểm. "Mong muốn của gia đình là làm sao có vắc xin để tiêm sớm cho ông bà được ngày nào hay ngày đó nhằm giảm bớt nguy cơ trong tình hình dịch bệnh vốn đang rất phức tạp hiện nay" - chị V.H. chia sẻ.

Câu chuyện của chị H. cũng là nỗi niềm chung của rất nhiều người đã tiêm mũi 1 vắc xin Moderna. Một số bệnh viện được giao tiêm vắc xin cũng cho rằng hiện đã hết sạch vắc xin Moderna và chỉ còn biết giải thích, hẹn người dân tiêm mũi 2 vào "một ngày gần nhất". "Nếu như vắc xin AstraZeneca còn có thể tiêm trộn Pfizer thì Moderna chưa có khuyến cáo tiêm trộn, bắt buộc phải đúng loại vắc xin đó. Nhiều người khá lo lắng, bởi sợ tiêm mũi 2 chậm sẽ phí mũi 1" - nhân viên phụ trách tiêm chủng tại một bệnh viện cho hay.

Không nên quá lo lắng

Theo báo cáo của Sở Y tế TP.HCM đến ngày 3-9, tổng số liều vắc xin mà thành phố nhận được từ phân bổ là 10.349.200 liều, trong đó có 4.456.490 liều vắc xin AstraZeneca, 571.200 liều vắc xin Moderna, 312.510 liều Pfizer và 5.009.000 liều Vero-cell.

Trong khi các loại vắc xin AstraZeneca, Pfizer, Vero-cell về khá nhiều đợt thì vắc xin Moderna hiện mới chỉ về vài đợt với 571.200 liều. Số vắc xin này đã được phân bổ cho các địa phương và các bệnh viện tiêm mũi 1, một số người may mắn đủ điều kiện tiêm mũi 2.

Ông Lê Đình Thanh - giám đốc Bệnh viện Thống Nhất - cho rằng TP.HCM mới chỉ về vài đợt vắc xin Moderna với số lượng hạn chế, trong khi lô vắc xin sau khi rã đông chỉ sử dụng được trong vòng 30 ngày, đó cũng là điều dễ hiểu tại sao nhiều người tiêm mũi 1 nhưng chưa tiêm được mũi 2.

Theo ông, quy định thời gian tiêm mũi 2 sau 28 ngày chỉ là mốc thời gian tối thiểu để người dân hiểu không nên tiêm trước ngày đó, còn thời hạn sau cùng tiêm mũi 2 hiện chưa có giới hạn cụ thể, thậm chí có khuyến cáo việc kéo dài khoảng cách giữa 2 mũi tiêm còn mang lại nhiều tác dụng tốt cho con người. "Người dân cần bình tĩnh hiểu rằng khi đã tiêm được mũi 1 chắc chắn đã có hiệu quả bảo vệ tương đối; và dù có tiêm đủ 2 mũi vắc xin vẫn có thể mắc COVID-19, bởi vậy không nên chủ quan mà cần phải tuân thủ nghiêm các biện pháp 5K"- PGS Lê Đình Thanh khuyến cáo.

TS Nguyễn Huy Luân - trưởng đơn vị tiêm chủng (Bệnh viện ĐH Y dược TP.HCM) - cho rằng một trong những nguyên nhân của việc chậm tiêm vắc xin Moderna mũi 2 xuất phát từ cách phân bổ vắc xin chưa hợp lý. Thông thường nguyên tắc khi tiêm mũi 1 phải có dự trù vắc xin cho việc tiêm mũi 2.

Tuy nhiên, theo tìm hiểu của chúng tôi, có lý do phải tiêm phủ vắc xin trong thời gian ngắn và khi vắc xin được rã đông một loạt đòi hỏi phải sử dụng trong vòng 30 ngày, do đó chỉ một số nhóm người tiêm đầu tiên (3-4 ngày đầu) mới đủ điều kiện tiêm mũi 2, còn lại sẽ phải… chờ. Các chuyên gia y tế khuyến cáo người dân không nên quá lo lắng, bởi sau khi tiêm mũi 1 đã có những tác dụng miễn dịch đáng kể.

Tiêm trộn vắc xin được không?

Trong điều kiện chưa xác định nguồn vắc xin Moderna có thể cung ứng, bác sĩ Nguyễn Huy Luân cho rằng ngành y tế có thể cân nhắc chuyển qua tiêm mũi 2 bằng một loại vắc xin khác, có thể là Pfizer. Theo ông, thực tế WHO chưa cho phép nhưng ở các nước châu Âu cũng đã áp dụng tiêm mũi 1 Moderna, mũi 2 Pfizer cho người dân và bước đầu cho thấy có những hiệu quả khả quan, đặc biệt ở nhóm người trên 65 tuổi có nhiều bệnh nền.

Ủng hộ quan điểm này, PGS Lê Đình Thanh cho rằng có thể phải tính toán tìm cách tiêm mũi 2 cho người tiêm mũi 1 Moderna bằng một loại vắc xin khác. "Ở châu Âu có thể tiêm mũi 1 AstraZeneca, mũi 2 bằng Moderna; hoặc thậm chí có nơi tiêm mũi 1 Moderna và mũi 2 bằng Pfizer. Trong khi ở Việt Nam hiện mới chỉ cho phép áp dụng tiêm trộn vắc xin AstraZeneca và Pfizer, theo khuyến cáo của WHO và Bộ Y tế" - BS Thanh nói.

Tính đến ngày 2-9, tổng số mũi vắc xin đã triển khai tiêm của TP đạt 6.268.327, trong đó có 5.899.379 mũi 1 (đạt tỉ lệ 81,8%) và 368.948 mũi 2 (đạt tỉ lệ 5,1%).

TP.HCM đang nỗ lực tìm kiếm vắc xin

Về vấn đề nêu trên, đại diện Sở Y tế TP.HCM cho hay hiện các loại vắc xin được phân bổ đơn vị đã triển khai tiêm chủng cho người dân. Ngoài sự phân bổ từ Bộ Y tế, TP.HCM cũng đang nỗ lực tìm kiếm nguồn vắc xin để sớm tiêm cho người dân một cách nhanh nhất.

Trong nỗ lực tìm kiếm vắc xin đảm bảo chất lượng về cho người dân, khoảng từ tháng 6-2021 UBND TP.HCM đã có đề xuất mua 5 triệu liều vắc xin Moderna. Tuy nhiên quá trình triển khai gặp một số vướng mắc trong điều kiện hợp đồng nên đến nay việc nhập khẩu 5 triệu liều vắc xin này vẫn chưa được thực hiện.

Theo báo cáo, nếu hợp đồng được ký kết, có thể lịch giao vắc xin Moderna dự kiến vào quý 4-2021 hoặc quý 1-2022. Ngoài ra, UBND TP tiếp tục làm việc với các đơn vị liên quan yêu cầu Moderna đảm bảo số lượng cung ứng tối thiểu 2 triệu liều giao trong tháng 10-2021; đồng thời tiếp tục đàm phán để mua ít nhất 10 triệu liều vắc xin tăng cường (tiêm mũi 2) và giao trong đầu quý 2-2022.

Có thể trì hoãn tiêm mũi 2 tới 12 tuần

Theo WHO, vắc xin Moderna được khuyến cáo ưu tiên tiêm cho những người mắc các bệnh đi kèm (bệnh nền) gồm phổi mãn tính, tim, béo phì nặng, đái tháo đường, gan và nhiễm virus gây suy giảm miễn dịch ở người nhiễm HIV. Những người này được đánh giá tăng nguy cơ mắc COVID-19 nặng.

Nhóm chuyên gia tư vấn chiến lược (SAGE) của WHO cũng đưa ra khuyến cáo sử dụng vắc xin Moderna theo lịch tiêm 2 liều cách nhau 28 ngày, nếu cần khoảng cách giữa các liều có thể kéo dài tới 42 ngày. Đặc biệt ở một số nước có tỉ lệ mắc COVID-19 cao và thiếu hụt trầm trọng cung ứng vắc xin có thể cân nhắc trì hoãn liều 2 tới 12 tuần để sớm đạt tỉ lệ bao phủ tiêm mũi 1 ở các nhóm ưu tiên.

Nguồn: tuoitre.vn

3 THỰC PHẨM "ĐẠI KỴ" VỚI CÀ RỐT, ĐỪNG DẠI NẤU CHUNG

 

Cà rốt là thực phẩm vừa bổ dưỡng lại rẻ nhưng nếu ăn không đúng cách hoặc kết hợp nấu cùng một số thực phẩm sau sẽ gây hại đến sức khỏe.

Lợi ích của cà rốt đối với sức khỏe

Cà tốt rất giàu chất dinh dưỡng, protid, lipid, glucid và chất xơ, nhiều nguyên tố vi lượng và các vitamin, trong đó hàm lượng carotene là cao nhất (trong 100g cà rốt có tới 3,62mg carotene).

Việc bổ sung cà rốt đúng cách có khả năng điều tiết cơ năng sinh lý của cơ thể, tăng cường thể chất, tăng miễn dịch, dự phòng tích cực các bệnh lý do thiếu vitamin A, cao huyết áp, tim mạch, đặc biệt có tác dụng chống lão hóa cho cơ thể.

Cà rốt là một nguồn cung cấp dồi dào các vitamin và khoáng chất quan trọng. Dựa trên nhu cầu dinh dưỡng hàng ngày của một người, nửa cốc cà rốt có thể đáp ứng tới:

73% nhu cầu vitamin A;

9% vitamin K;

8% lượng kali và chất xơ;

5% vitamin C;

2% canxi và sắt.

Ăn cà rốt nhiều rất tốt cho mắt: Cà rốt giàu beta-carotene - một hợp chất mà cơ thể chuyển thành vitamin A, hay còn gọi là tiền vitamin A, giúp mắt khỏe mạnh. Hơn nữa, beta-carotene còn giúp bảo vệ đôi mắt khỏi ánh nắng mặt trời và làm giảm nguy cơ bị đục thủy tinh thể ,cũng như các vấn đề thị lực khác.

Cà rốt màu vàng có chứa lutein, các nghiên cứu đã phát hiện ra rằng dưỡng chất này có thể ngăn ngừa thoái hóa điểm vàng liên quan đến tuổi tác.

Ăn cà rốt tăng cường hệ thống miễn dịch: Vitamin C trong cà rốt giúp cơ thể tạo ra các kháng thể bảo vệ hệ miễn dịch, đồng thời tiếp nhận và sử dụng sắt, cũng như ngăn ngừa nhiễm trùng. Vitamin C còn góp phần sản xuất collagen - thành phần chính của mô liên kết, rất cần thiết để chữa lành vết thương và giữ cho cơ thể khỏe mạnh.

Ăn cà rốt giúp xương chắc khỏe: Trong cà rốt còn chứa vitamin K, một lượng nhỏ canxi và phốt pho, góp phần vào sức khỏe của xương và giúp ngăn ngừa loãng xương.

Thực phẩm đại kỵ với cà rốt

Cà rốt không nên ăn cùng củ cải: Hai loại thực phẩm này tốt cho sức khỏe nhưng khi chế biến chung lại gây hại. Cụ thể, trong củ cải trắng chứa lượng vitamin C cực cao, rất tốt cho sức khỏe của con người, trong cà rốt lại chứa một lượng chất phân giải enzim, vô hiệu hóa tác dụng của vitamin C, ăn cùng lúc sẽ phá hủy các thành phần dinh dưỡng.

Cà rốt không nên nấu với cà chua: Cà rốt chứa enzym phân giải vitamin C có trong cà chua; đồng thời khi dùng chung hai loại thực phẩm này sẽ làm giảm các thành phần dinh dưỡng của nhau.

Không nên chế biến cà rốt cùng giấm: Nhiều người có thói quen làm món chua ngọt bằng cà rốt pha nước chấm có giấm chua. Tuy nhiên cà rốt chứa nhiều carotene khi carotene kết hợp với giấm chúng sẽ phá hủy các chất dinh dưỡng mà carotene đem lại cho sức khỏe. Vì vậy khi chế biến món ăn chúng ta không nên kết hợp giấm và cà rốt với nhau.

Lưu ý: Cà rốt tuy là loại thực phẩm ngon bổ và rẻ, thế nhưng người lớn không nên dùng quá 300g và trẻ em không dùng quá 150g loại củ này một tuần. Việc dùng quá nhiều cà rốt khiến lợi bất cập hại. Bởi khi được nạp vào cơ thể quá nhiều, lượng beta carotene ứ đọng lại gây ra hiện tượng vàng da, chán ăn, sắc mặt và da tay chuyển thành màu cam, tăng lượng lipit trong máu, ảnh hưởng đến hệ thần kinh gây cảm giác bồn chồn, mất ngủ.

Theo Trúc Chi (Người đưa tin

HIỆU QUẢ BẢO VỆ CỦA VẮC XIN KÉO DÀI BAO LÂU?

 

Nhiều người băn khoăn, sau khi tiêm vắc xin phòng Covid-19, hiệu quả bảo vệ trong bao lâu, có kéo dài suốt đời hay không?

Theo một nghiên cứu mới tại Anh, hiệu quả bảo vệ của vắc xin Pfizer và AstraZeneca trong việc ngăn lây nhiễm bệnh giảm dần trong vòng 6 tháng sau khi tiêm đủ 2 mũi.

Báo cáo mới đây về tình hình dịch Covid-19 của Bộ Y tế có nêu thông tin không chính thức về tính hiệu quả của vắc xin trong việc ngăn lây nhiễm bệnh.

Theo đó, một nghiên cứu tại Anh dựa vào dữ liệu của hơn 1,2 triệu kết quả xét nghiệm cho thấy tính hiệu quả của vắc xin Pfizer trong việc ngăn lây nhiễm bệnh sẽ giảm từ 88% xuống còn 74% ở thời điểm 5-6 tháng sau khi được tiêm đủ hai mũi. Với vắc xin AstraZeneca, con số này sẽ giảm từ mức 77% xuống 67% ở thời điểm 4-5 tháng sau khi tiêm đủ hai mũi.

Bên cạnh đó, theo một chuyên gia dịch tễ tại Đại học Boston (Mỹ), đã có những bằng chứng về sự suy giảm khả năng miễn dịch sau khoảng thời gian từ 6 đến 8 tháng của vắc xin mRNA (do Pfizer và Moderna sản xuất). Dù vậy, nó vẫn được cho là vẫn bảo vệ tốt khỏi khả năng bị bệnh nặng, nhập viện và tử vong.

CDC cũng đã khuyến nghị một liều tăng cường để nâng cao hiệu quả của vắc xin Pfizer và Moderna, bắt đầu sớm nhất là vào ngày 20/9, ít nhất 8 tháng sau liều vắc xin thứ hai.

Theo các chuyên gia, theo thời gian, ngay cả những loại vắc xin rất hiệu quả cũng suy giảm về mức độ hiệu quả của chúng. Điều này cũng đúng đối với vắc xin coronavirus.

Các vắc xin có hiệu quả rất cao trong việc ngăn ngừa mắc bệnh nặng 

Theo WHO, các vắc xin đều có hiệu quả rất cao trong việc ngăn ngừa mắc bệnh nặng cần nhập viện do Covid-19 gây ra. Với biến thể Delta, các dữ liệu cho thấy vắc xin vẫn có hiệu quả tốt trong việc ngăn ngừa mắc bệnh nặng Covid-19, mặc dù có giảm hiệu quả trong việc ngăn ngừa mắc bệnh có triệu chứng.

TS Katherine O'Brien, chuyên gia của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cũng cho biết các loại vắc xin Covid-19 hiện nay chủ yếu là vắc xin hai liều. Trong vòng khoảng 2 tuần sau mũi tiêm đầu tiên, cơ thể bắt đầu có phản ứng miễn dịch tốt. Và liều thứ hai sau đó góp phần tăng cường miễn dịch.

"Chúng tôi vẫn chưa biết khả năng miễn dịch kéo dài bao lâu từ các loại vắc xin mà chúng tôi có trong tay ngay bây giờ. Chúng tôi đang theo dõi những người đã tiêm phòng để tìm hiểu xem liệu phản ứng miễn dịch của họ có bền theo thời gian hay không và khoảng thời gian mà họ được bảo vệ chống lại bệnh tật. Vì vậy, chúng tôi thực sự sẽ phải đợi thời gian trôi qua để xem những loại vắc xin này tồn tại trong bao lâu", chuyên gia WHO nói.

Theo CDC Mỹ, vắc xin có hiệu quả song không có vắc xin nào ngăn ngừa bệnh tật 100%. Thường mất khoảng 2 tuần để cơ thể xây dựng sự bảo vệ sau khi tiêm phòng, vì vậy một người có thể mắc bệnh nếu vắc xin chưa có đủ thời gian để bảo vệ.

Ngoài ra, một tỷ lệ nhỏ những người được tiêm phòng đầy đủ vẫn bị nhiễm nếu họ tiếp xúc với virus gây bệnh, thường không có triệu chứng hoặc các triệu chứng nhẹ hơn. Có một số bằng chứng cho thấy việc tiêm phòng có thể làm cho bệnh bớt trầm trọng hơn ở những người đã tiêm phòng nhưng vẫn bị bệnh.

PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam cũng cho biết các vắc xin Covid-19 khác nhau có những hiệu quả phòng bệnh khác nhau có loại đạt trên 90% nhưng cũng có loại chỉ đạt trên 60%. Tuy vậy chắc chắn việc tiêm vắc xin Covid-19 sẽ làm giảm nhẹ được triệu chứng mắc bệnh nặng cũng như giảm tỷ lệ tử vong.

Vắc xin phòng Covid-19 là loại vắc xin mới, được cấp phép theo điều kiện khẩn cấp nên chúng ta chưa biết chắc chắn rằng việc tiêm vắc xin có làm giảm được khả năng nhiễm bệnh và lây truyền bệnh hay không. Tuy nhiên, việc tiêm sẽ giúp giảm triệu chứng nặng và giảm nguy cơ tử vong.

Như vậy, đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa đưa ra được câu trả lời chắc chắn về công dụng của những loại vắc xin này, rằng liệu nó có bảo vệ mọi người khỏi nhiễm virus SARS-CoV-2 hay không và liệu nó có bảo vệ khỏi việc làm lây truyền bệnh cho người khác hay không.

Vì thế, dù đã tiêm vắc xin, người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp khác để phòng ngừa lây nhiễm bệnh.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, từ khi bắt đầu dịch đến nay, thế giới đã ghi nhận Tổng số ca bệnh từ đầu dịch đến nay ghi nhận khoảng 220 triệu ca Covid-19, có hơn 4,5 triệu ca tử vong.

Tại châu Âu, WHO ngày 30/8 cảnh báo, đến tháng 12/2021 có thể sẽ có thêm 236.000 người tử vong do Covid-19, qua đó báo động gia tình trạng gia tăng lây nhiễm cũng như công tác tiêm phòng đình trệ ở châu lục này. Con số dự báo được đưa ra dựa trên số ca tử vong do Covid-19 thực tế tại châu Âu trong một tuần qua (tăng 11%). Lãnh đạo WHO châu Âu nhấn mạnh, tốc độ lây nhiễm tại châu Âu hiện nay rất đáng lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ tiêm phòng trong các nhóm người ưu tiên tại một số quốc gia ở mức thấp.

Đến nay, khoảng 50% dân số châu Âu đã hoàn thành tiêm phòng. Trong 6 tuần qua, tốc độ tiêm tại châu Âu đã giảm 14% do tình trạng thiếu vắc xin và nhiều loại vắc xin chưa được cấp phép tại nhiều nước.

Tại châu Á, các nước Đông Nam Á vẫn đang gồng mình khống chế sự bùng phát dịch Covid-19 do biến thể Delta.

Tại Việt Nam, đến tối 1/9, đã có 473.530 ca mắc Covid-19, với 11.868 trường hợp tử vong. Tỷ lệ tử vong trên tổng số ca mắc của nước ta hiện cao hơn 0,4% so với tỷ lệ tử vong do Covid-19 trên toàn thế giới (2,5% so với 2,1%). Về tỷ lệ số ca mắc trên một triệu dân, Việt Nam đang đứng thứ 161 trên 222 quốc gia và vùng lãnh thổ.PGS.TS Trần Đắc Phu, nguyên Cục trưởng Cục Y tế Dự phòng, Cố vấn cao cấp Trung tâm Đáp ứng khẩn cấp sự kiện y tế công cộng Việt Nam cũng cho biết các vắc xin Covid-19 khác nhau có những hiệu quả phòng bệnh khác nhau có loại đạt trên 90% nhưng cũng có loại chỉ đạt trên 60%. Tuy vậy chắc chắn việc tiêm vắc xin Covid-19 sẽ làm giảm nhẹ được triệu chứng mắc bệnh nặng cũng như giảm tỷ lệ tử vong.

Vắc xin phòng Covid-19 là loại vắc xin mới, được cấp phép theo điều kiện khẩn cấp nên chúng ta chưa biết chắc chắn rằng việc tiêm vắc xin có làm giảm được khả năng nhiễm bệnh và lây truyền bệnh hay không. Tuy nhiên, việc tiêm sẽ giúp giảm triệu chứng nặng và giảm nguy cơ tử vong.

Như vậy, đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa đưa ra được câu trả lời chắc chắn về công dụng của những loại vắc xin này, rằng liệu nó có bảo vệ mọi người khỏi nhiễm virus SARS-CoV-2 hay không và liệu nó có bảo vệ khỏi việc làm lây truyền bệnh cho người khác hay không.

Vì thế, dù đã tiêm vắc xin, người dân tiếp tục thực hiện các biện pháp khác để phòng ngừa lây nhiễm bệnh.

Theo báo cáo của Bộ Y tế, từ khi bắt đầu dịch đến nay, thế giới đã ghi nhận Tổng số ca bệnh từ đầu dịch đến nay ghi nhận khoảng 220 triệu ca Covid-19, có hơn 4,5 triệu ca tử vong.

Tại châu Âu, WHO ngày 30/8 cảnh báo, đến tháng 12/2021 có thể sẽ có thêm 236.000 người tử vong do Covid-19, qua đó báo động gia tình trạng gia tăng lây nhiễm cũng như công tác tiêm phòng đình trệ ở châu lục này. Con số dự báo được đưa ra dựa trên số ca tử vong do Covid-19 thực tế tại châu Âu trong một tuần qua (tăng 11%). Lãnh đạo WHO châu Âu nhấn mạnh, tốc độ lây nhiễm tại châu Âu hiện nay rất đáng lo ngại, đặc biệt trong bối cảnh tỷ lệ tiêm phòng trong các nhóm người ưu tiên tại một số quốc gia ở mức thấp.

Đến nay, khoảng 50% dân số châu Âu đã hoàn thành tiêm phòng. Trong 6 tuần qua, tốc độ tiêm tại châu Âu đã giảm 14% do tình trạng thiếu vắc xin và nhiều loại vắc xin chưa được cấp phép tại nhiều nước.

Tại châu Á, các nước Đông Nam Á vẫn đang gồng mình khống chế sự bùng phát dịch Covid-19 do biến thể Delta.

Tại Việt Nam, đến tối 1/9, đã có 473.530 ca mắc Covid-19, với 11.868 trường hợp tử vong. Tỷ lệ tử vong trên tổng số ca mắc của nước ta hiện cao hơn 0,4% so với tỷ lệ tử vong do Covid-19 trên toàn thế giới (2,5% so với 2,1%). Về tỷ lệ số ca mắc trên một triệu dân, Việt Nam đang đứng thứ 161 trên 222 quốc gia và vùng lãnh thổ.

Nguồn: dantri.com 

NÊN ĐÁNH RĂNG TRƯỚC HAY SAU KHI ĂN SÁNG: SAI LẦM HƠN 80% NGƯỜI MẮC PHẢI, BẠN CÓ ĐANG VỆ SINH RĂNG MIỆNG ĐÚNG CÁCH?

 

Chúng ta thường có thói quen đánh răng trước khi ăn sáng, nhưng hành động này liệu có tốt cho sức khỏe răng miệng?

Người Việt chúng ta hầu hết đều có thói quen đánh răng sau khi ngủ dậy rồi mới ăn sáng. Trong khi đó, ở một số nước như Pháp, họ thích ăn sáng trước, sau đó đánh răng, tắm và đi làm.

Vậy, đâu là cách chăm sóc răng miệng đúng đắn ?

1. Miệng chứa rất nhiều vi khuẩn!

Miệng là môi trường lý tưởng để vi khuẩn sinh sôi và phát triển. Vi khuẩn khoang miệng tồn tại ở cả 3 dạng: vi khuẩn có hại, vi khuẩn có lợi và vi khuẩn trung tính. Chỉ khi tỷ lệ vi khuẩn có lợi và vi khuẩn có hại được cân bằng thì khoang miệng mới khỏe mạnh và tránh được các bệnh như viêm miệng.

Người ta ước tính rằng có hơn 400 loại vi khuẩn trong miệng của con người, có 10 tỷ vi khuẩn trong 1g cao răng ở người khỏe mạnh, 80 triệu vi khuẩn Neisseria trong 1ml nước bọt và 1 tỷ các liên cầu khuẩn kỵ khí trong 1g dịch tiết của nướu, đây là những con số đáng kinh ngạc.

Khi hại khuẩn chiếm ưu thế về số lượng và chủng loại chính là lúc xuất hiện các bệnh răng miệng và ngược lại.

2. Ăn sáng trước hay đánh răng trước ?

Chúng ta đều biết rằng nếu không đánh răng buổi tối, mảng bám sẽ phát triển trên răng. Đây là hỗn hợp của cặn thức ăn và vi khuẩn, có thể được loại bỏ bằng cách súc miệng và đánh răng.

Chia sẻ quan điểm về câu hỏi "nên ăn sáng trước khi đánh răng, hay đánh răng trước khi ăn sáng", Tiến sĩ Y khoa Chu Vương Dũng, Phòng khám Nha khoa, Đại học Quốc gia Tôn Trung Sơn tin rằng cách làm chính xác là ăn sáng trước, đánh răng sau.

Theo ông, thức ăn thô có thể hoạt động như một bàn chải trong bữa sáng, cho phép răng tự làm sạch trong quá trình nhai. Ngoài ra, sau khi ăn khoảng 20 phút, mảng bám răng mới sẽ hình thành trên răng, nếu bạn ăn sáng sau khi đánh răng thì mảng bám sẽ ở trên răng suốt cả ngày. Còn nếu bạn đánh răng sau khi ăn sáng, bạn có thể loại bỏ ngay cặn thức ăn bám trên răng và ngăn ngừa sự hình thành của mảng bám răng.

Dù hầu hết mọi người đã quen với việc đánh răng trước khi ăn sáng, nhưng thứ tự đúng phải là ăn sáng trước rồi mới đánh răng.

Thường thì vi khuẩn phải mất 12 tiếng mới có thể phát triển và gây hại cho răng. Vì thế, để việc vệ sinh răng miệng phát huy tối đa tác dụng, bạn nên đánh răng ít nhất 2 lần mỗi ngày vào buổi sáng và buổi tối. Không nên đánh răng quá 3 lần vì chúng sẽ gây ảnh hưởng xấu đến sức khỏe răng miệng.

3. Có nên đánh răng ngay sau bữa ăn ?

Có nhiều quan điểm cho rằng: " nên đánh răng ít nhất 30 phút sau khi ăn."  Vì sau khi các chất trong thức ăn tiếp xúc với men răng sẽ làm giảm khả năng chống mài mòn của men răng. Nước bọt có thể điều chỉnh độ pH trong miệng, đẩy nhanh quá trình tái khoáng hóa men răng, giúp bảo vệ men răng. Nước bọt chưa khoáng hóa men răng trong vòng 30 phút sau bữa ăn, và việc đánh răng lúc này rất dễ làm hỏng răng.

Các chuyên gia cho rằng điều này không thực sự đúng đắn.

Nước bọt thực sự có thể điều chỉnh độ pH của miệng, nhưng hiệu quả khác nhau ở mỗi người. Các nhà nghiên cứu đã kiểm tra sự thay đổi của độ pH trong miệng thông qua các thí nghiệm và phát hiện ra rằng sau khi ăn, độ pH trong miệng của mọi người sẽ giảm xuống và sẽ giảm xuống mức tối thiểu trong khoảng 12 phút .

Sau đó, độ pH trong miệng bắt đầu tăng từ từ, khoảng 30 phút sau, độ pH trong miệng trở lại mức bình thường, chỉ một số đối tượng bị sâu răng nặng mới có độ PH thấp hơn 1 giờ sau bữa ăn.

Do đó, các nhà nghiên cứu cho rằng nước bọt không hoàn toàn bảo vệ răng. Ngược lại, nếu chúng ta không làm sạch lượng lớn thức ăn còn sót lại trong khoang miệng sau khi ăn, chúng ta sẽ ăn mòn răng từ từ, lâu dần sẽ hình thành sâu răng. Đánh răng đúng lúc sau bữa ăn có thể loại bỏ cặn thức ăn kịp thời và bảo vệ sức khỏe răng miệng.

Buổi sáng thức dậy, bạn thường đánh răng trước khi ăn sáng, hay ăn sáng trước khi đánh răng? Dù đã quen với cách nào thì chúng ta nên nhớ phải duy trì việc đánh răng mỗi ngày vào buổi sáng và buổi tối để bảo vệ răng miệng.

( Theo toutiao)

NHỮNG TÁC HẠI 'KINH HOÀNG' CỦA MÌ TÔM VỚI SỨC KHỎE MÀ BẠN CHƯA BIẾT

 

Mì tôm hay mì ăn liền là món khoái khẩu của không ít người trong xã hội hiện đại. Bởi sự nhanh gọn và thuận tiện của món ăn này trong cuộc sống hằng ngày với bao bộn bề. Tuy rất tiện lợi và ngon miệng nhưng thức ăn này lại mang đến nhiều nguy cơ với sức khỏe người sử dụng.

Gây béo phì: Theo thói quen, nhiều người thường chế biến món mì theo sở thích, những thực phẩm ăn theo sẽ khiến cơ thể nạp thêm quá nhiều carbohydrate và chất béo vào cơ thể dẫn tới hàm lượng chất béo, calo tăng cao từ đó gây béo phì và gia tăng nguy cơ mắc các bệnh liên quan tới béo phì như tim mạch, tiểu đường, cholesterol cao… Những biểu hiện ban đầu, rõ rệt nhất như chóng mặt, mệt mỏi, tim đập nhanh…

Gia tăng quá trình lão hóa: Chất mỡ trong mì tôm thông thường đều thêm chất chống ô xy hóa, nhưng nó chỉ làm chậm tốc độ ô xy hóa, kéo dài thời gian biến mùi của mì tôm. Thời gian dài dung nạp quá nhiều chất chống ô xy hóa sẽ ảnh hưởng xấu tới hệ nội tiết và thúc đẩy lão hóa.

Gây sỏi thận: Mì tôm được ướp rất nhiều muối. Chính bởi thế khi ăn chúng, bạn đã tăng gánh nặng cho thận, cho hệ thống tim mạch và thậm chí nó có thể gây sỏi thận.

Loãng xương: Mì tôm cũng là thực phẩm chứa phosphate, một chất giúp bạn ngon miệng nhưng lại dễ làm loãng xương, mất xương, răng cũng yếu dần.

Tăng nguy cơ ung thư: Để cải thiện hương vị, hoặc kéo dài thời gian bảo quản, các hãng sản xuất thường cho thêm một vài chất phụ gia như phosphate, chất chống oxy hóa, chất bảo quản…

Bởi thế, khi trữ quá lâu, ảnh hưởng môi trường nên các chất này cũng sẽ từ từ biến chất. Khi ăn, chúng tích tụ lâu trong cơ thể, để lại hậu quả nghiêm trọng, đặc biệt có thể dẫn đến ung thư.

Hơn nữa, quá trình chế biến của mì là sấy khô hoặc chiên qua dầu nên quá trình này có thể sinh ra một vài chất có độc như chất acrylamide gây ung thư.

Gây nóng trong người: Đa phần ai ăn mì xong cũng sẽ cảm thấy khát nước và khô miệng bởi lẽ mì được chiên với dầu ở nhiệt độ cao. Ăn mì thường xuyên sẽ gây thiếu nước và tình trạng nóng trong, đồng thời gây nên vấn đề mụn nhọt mà không ai mong muốn.

Gây hại cho gan: Để tiện dụng hơn, nhiều người thường lựa chon những hộp mì ăn liền để không phải dọn dẹp sau khi ăn, tuy nhiên các hộp nhựa chứa mì khi ngâm trong nước nóng trên 70 độ C sẽ sản sinh ra các chất độc hại làm tổn hại đến gan.

Gánh nặng cho dạ dày, tiêu hóa: Mì ăn liền là một trong những món ăn được sấy khô sau khi chiên qua dầu. Trong mì chứa khá nhiều hương liệu và chất phụ gia, ăn thường xuyên sẽ không những khiến vị giác giảm sút mà còn có thể tạo áp lực cho dạ dày trong việc tiêu hóa chung. Nếu bạn ăn mì ăn liền xuyên có thể sẽ gây rối loạn chức năng dạ dày, làm xuất hiện các triệu chứng như đầy hơi, đau dạ dày… Đặc biệt, những đứa trẻ thích ăn mì tôm càng dễ mắc chứng biếng ăn.

Gây bệnh tiểu đường, tim mạch: Thường xuyên dùng mì ăn liền, bạn có nguy cơ mắc các bệnh về tim mạch như cao huyết áp, xơ vữa động mạch, đột quỵ cao hơn bình thường. Nguyên nhân nằm ở thành phần chất béo có trong hầu hết các loại mì ăn liền. Loại chất béo này là transfat và chất béo bão hòa, chúng vô cùng có hại cho sức khỏe, đặc biệt đối với những người cao tuổi hay người có tiền sử bệnh tim mạch.

Những cách ăn mì gói gây hại cho sức khỏe

Bản thân mỗi chúng ta đều có thói quen ăn mì tôm khác nhau, có người thích ăn mì bằng cách úp nước sôi, có người lại thích ăn sống hoặc chiên xào.

Tuy nhiên, trong số đó có những cách ăn mì có thể gây nguy hại cho sức khỏe. Dưới đây là 4 cách ăn mì gói phổ biến có thể gây ra nhiều ảnh hưởng đối với sức khỏe con người:

Ăn mì úp nước sôi thay cho bữa sáng: Ăn mì tôm vào bữa sáng là thói quen rất phổ biến của nhiều người. Tuy nhiên, một gói mì vào buổi sáng sẽ không thể nào cung cấp đủ năng lượng cần thiết cho cơ thể.Điều này sẽ khiến cho bạn cảm thấy nhanh đói, mệt mỏi, khó tập trung nên mọi hoạt động đều kém hiệu quả. Đặc biệt về lâu dài tình trạng này sẽ gây ra sự ảnh hưởng không tốt cho dạ dày.

Dùng mì làm bữa ăn chính: Dinh dưỡng trong mì tôm chủ yếu là tinh bột, rất ít chất xơ, vitamin, đạm nhưng lại giàu carbonhydrates và chất béo bão hòa không tốt cho sức khỏe.Nếu sử dụng mì tôm làm bữa ăn chính sẽ gây mất cân bằng dinh dưỡng và lâu dần sẽ làm ảnh hưởng nghiêm trọng tới sức khỏe. Hơn nữa, ăn mì quá nhiều còn gây nóng trong người và nổi nhiều mụn.

Ăn trước khi ngủ: Theo các nghiên cứu cho thấy, 2 giờ sau khi vào dạ dày mì tôm vẫn không thể tiêu hóa hết. Do đó, việc ăn mì tôm vào buổi tối hoàn toàn không tốt cho sức khỏe. Đặc biệt, năng lượng trong mì tôm không được tiêu đi sẽ tích tụ khi ngủ và tạo thành mỡ khiến chúng ta tăng cân nhanh chóng.

Ăn sống: Nhiều người trong chúng ta có sở thích ăn sống mì tôm vì nó giòn giòn, thơm thơm. Tuy nhiên, do mì tôm được sản xuất bằng cách chiên qua dầu nên chứa rất nhiều chất béo khó tiêu hóa. Thói quen ăn mì tôm sống không chỉ gây đầy bụng mà còn gây tăng cân mất kiểm soát.

Cách ăn mì tôm đúng cách

- Tuyệt đối không ăn "mỳ úp", nên luộc bỏ nước đầu, nấu mì với nước lần 2 và các thực phẩm kết hợp khác.

- Nên vứt bỏ gói gia vị, vì trong đó tích nhiều dầu mỡ, vì nếu ăn vào dễ gây béo, tim mạch...

- Thêm rau xanh để giảm tối đa lượng chất béo thừa.

- Nên bổ sung mỗi bát mì từ 25-30 gr chất đạm như thịt bò, thịt lợn hoặc tôm...

- Cần kiểm tra hạn sử dụng, bao bì trước khi dùng để tránh dùng hàng hết hạn hoặc kém chất lượng.

-Sau khi ăn bạn nên bổ sung nhiều nước, trái cây để cơ thể giải nhiệt và đào thải độc tố ra ngoài. Từ đó, hạn chế các hiện tượng sinh nhiệt, nổi mụn hay béo bụng.

Nguồn: https://baomoi.com/

 

TRÁNH LÂY NHIỄM KHI ĐI TIÊM VACCINE NHƯ THẾ NÀO?

 

Người dân khi đi tiêm vaccine Covid-19 phải tuân thủ yêu cầu 5K phòng dịch, về nhà cởi bỏ khẩu trang, vệ sinh cơ thể đúng cách.

Chiến lược tiêm vaccine phòng Covid-19 đang trong giai đoạn gấp rút để nhanh chóng tạo miễn dịch cộng đồng, bảo vệ những người chưa nhiễm bệnh. Tuy nhiên, có rất nhiều mối quan ngại về việc lây nhiễm Covid-19 khi đi tiêm ngừa. Đây là mối quan ngại có căn cứ, vì nơi tiêm chủng cũng là khu vực đông người - có nguy cơ lây nhiễm nếu chúng ta không tuân thủ các nguyên tắc an toàn.

Để đảm bảo an toàn, tránh lây nhiễm khi đi tiêm vaccine, cần:

Bảo hộ bản thân đúng cách và nghiêm túc

Khẩu trang phải che chắn cả mũi, miệng, cằm. Nếu đeo khẩu trang N95 và muốn bảo vệ hai lớp thì đeo N95 ở trong, khẩu trang y tế ở ngoài. Không có khẩu trang N95 thì hai lớp khẩu trang thường vẫn được. Nhớ điều chỉnh gọng cao su hay kim loại ở phía trên khẩu trang cho ôm sát hai bên cánh mũi, để khẩu trang thật kín, ôm sát khuôn mặt.

Nếu có mặt nạ chắn giọt bắn thì sử dụng luôn càng tốt, đeo luôn cho đến lúc rời khỏi địa điểm tiêm chủng, không nên tháo ra rồi đeo vào, làm tăng nguy cơ lây nhiễm.

Chủ động mang theo nước rửa tay sát khuẩn. Rửa tay thường xuyên, đặc biệt là khi chạm vào những vật dùng chung. Tốt nhất tránh sờ, chạm những vật xung quanh nếu không cần thiết.

Bạn có mang găng tay y tế vẫn phải tuân thủ rửa tay (rửa bên ngoài găng), bởi mang găng vẫn không giúp giảm nguy cơ lây nhiễm. Đôi bàn tay mang găng vẫn có thể nhiễm virus, khi chạm lên mũi, miệng sẽ lây nhiễm. Xin nhớ rằng Covid-19 lây truyền qua đường hô hấp, không phải qua da. Trước khi ra về, bạn cần tháo găng, bỏ vào thùng rác y tế (màu vàng) tại điểm tiêm chủng, rửa tay thật sạch và đừng mang găng về nhà. Thật ra, bạn không cần thiết phải mang găng tay y tế, chỉ cần tuân thủ rửa tay là được.

Nên mang theo một cây bút riêng vì có thể phải điền thông tin cá nhân vào các tờ phiếu tiêm chủng, hạn chế dùng bút chung. Nếu phải dùng bút chung thì nhớ rửa tay sau khi dùng.

Một số người mặc đồ phòng hộ cá nhân (PPE) đi tiêm chủng, nếu không nắm rõ quy trình tháo bỏ PPE thì có thể làm tăng nguy cơ lây nhiễm. Bên ngoài PPE là nơi có thể virus bám vào, do đó khi cởi bỏ PPE phải tuân thủ theo quy trình chuẩn.

Bạn có thể tham khảo các video hướng dẫn "cách mặc và cởi trang phục phòng hộ". Nhiều người mặc PPE nhưng nóng quá lại cởi phanh ngực, thậm chí mặc theo kiểu thời trang thì bộ PPE đó không có tác dụng gì. Tương tự với găng tay y tế, bạn đừng mang PPE từ điểm tiêm chủng về nhà, hãy cởi chúng tại đó, bỏ vào thùng rác y tế (màu vàng).

Đảm bảo khoảng cách an toàn

Giữ khoảng cách với người xung quanh. Nếu đứng xếp hàng thì bạn nên giữ khoảng cách hai mét với người trước và người sau, hạn chế nói chuyện, đùa giỡn khi đang ở nơi đông người. Nếu không phải xếp hàng, hãy tìm một nơi vắng người nhất để đứng, không nên gia nhập vào một nhóm đông người.

Hạn chế mặt đối mặt với nhân viên y tế. Khi ngồi khai báo, khám sàng lọc hay tiêm ngừa, bạn nên ngồi "vuông góc" với nhân viên y tế, không mặt đối mặt trực tiếp với nhân viên y tế, trừ những trường hợp bắt buộc.

Vệ sinh cơ thể đúng cách khi về đến nhà

Tắm gội ngay sau khi về đến nhà rất quan trọng, nên làm tuần tự theo các bước để hạn chế tối đa nguy cơ lây nhiễm. Trong đó, việc đầu tiên là rửa tay. Trước khi chạm vào bất kỳ thứ gì trong nhà, bạn phải rửa tay thật sạch với nước sát khuẩn, tốt hơn là với nước và xà phòng diệt khuẩn.

Giày dép nên cởi ra và bỏ ở ngoài, hoặc ở góc nào đó không ai qua lại. Có thể xịt sát khuẩn giày dép trước khi mang vào nhà.

Cởi quần áo mặc bên ngoài (trong khi vẫn đang đeo khẩu trang, vì quần áo có thể dính virus và có thể tiếp xúc với mũi, miệng trong lúc cởi quần áo). Sau đó, bỏ quần áo vào máy giặt hoặc ngâm xà phòng ngay. Tiếp đến mới cởi bỏ khẩu trang, cho vào thùng rác. Sau mỗi bước cần rửa tay với nước sát khuẩn.

Cuối cùng là gội đầu, tắm rửa sạch sẽ với sữa tắm, dầu gội để khử khuẩn.

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Lê Duy

Giảng viên Khoa Y, Đại học Y Dược TP HCM

4 LỘ TRÌNH TIÊM VACCINE TỪ NAY ĐẾN HẾT NĂM CỦA TPHCM

 

TPHCM cần hơn 8,1 triệu liều vaccine để tiêm cho người dân theo 4 lộ trình từ nay đến cuối năm 2021.

 
 

Dựa trên yêu cầu bao phủ vaccine cho người dân và quy định của Bộ Y tế về việc tiêm 2 liều vaccine phòng COVID-19, Ban Chỉ đạo phòng chống dịch COVID-19 TPHCM đã xây dựng 4 lộ trình tiêm vaccine.

Giai đoạn 1 từ ngày 29.8 đến ngày 15.9, tiêm mũi 1 cho khoảng 680.000 người, đạt tỷ lệ bao phủ 90% người từ 18 tuổi trở lên được tiêm mũi 1. Tiêm nhắc mũi 2 cho những người đã tiêm mũi 1 đủ thời gian theo từng loại vaccine với gần 2,1 triệu người.

Trong đó, 733.000 người tiêm vaccine AstraZeneca hoặc Pfizer, 485.000 người tiêm vaccine Moderna, 31.000 người tiêm vaccine Pfizer, 840.000 người tiêm vaccine Vero Cell. Tổng số lượng vaccine cần sử dụng là hơn 2,7 triệu liều.

Giai đoạn 2 từ ngày 16.9 đến ngày 30.9, bao phủ mũi 1 cho 10% còn lại của người từ 18 tuổi trở lên (khoảng 720.000 người). Tiêm nhắc mũi 2 cho những người đã tiêm mũi 1 đủ thời gian theo từng loại vaccine, khoảng 656.900 người

Trong đó, 500.000 người tiêm vaccine AstraZeneca hoặc Pfizer, 18.200 người tiêm vaccine Moderna, 700 người tiêm vaccine Pfizer, 138.000 người tiêm bằng vaccine Vero Cell. Tổng số lượng vaccine cần sử dụng là gần 1,4 triệu liều.

Giai đoạn 3 từ ngày 1.10 đến ngày 15.10, tiêm nhắc mũi 2 cho 2,6 triệu đã tiêm mũi 1 đủ thời gian bằng vaccine AstraZeneca hoặc Pfizer.  

Giai đoạn 4 từ ngày 16.10 đến ngày 31.12, tiêm nhắc mũi 2 cho 1,4 triệu người đã tiêm mũi 1 đủ thời gian theo loại vaccine phù hợp (trong giai đoạn từ ngày 29.8 đến ngày 30.9).

Như vậy, tổng cộng số lượng vaccine cần sử dụng từ ngày 29.8 đến ngày 31.12 là hơn 8,1 triệu  liều (trong đó, sử dụng cho mũi 1 là 1,4 triệu liều, sử dụng cho mũi 2 là hơn 6,7 triệu liều). 

Đến ngày 29.8, TPHCM tiêm hơn 6,1 triệu liều vaccine cho người dân. Trong đó, có gần 5,8 triệu người đã tiêm mũi 1 và hơn 332.000 người đã tiêm mũi 2.

TPHCM đã sử dụng 4 loại vaccine COVID-19 để tiêm cho người dân, gồm AstraZeneca, Pfizer, Moderna và Vero Cell. 

MINH QUÂN

TIÊM TRỘN 2 VACCINE COVID-19 KHÁC NHAU CÓ AN TOÀN VÀ HIỆU QUẢ HAY KHÔNG?

 

Theo các bác sĩ của Viện Lâm sàng các bệnh Truyền nhiễm - Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, kết hợp tiêm một số vaccine COVID-19 có vẻ an toàn và tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh mẽ. Tuy nhiên, điều này có thể không đúng với tất cả các loại vaccine được Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) chấp thuận. 

 
 

Kết hợp các chế phẩm vaccine COVID-19, tức là mũi đầu tiên tiêm một loại vaccine, mũi thứ hai lại tiêm loại vaccine khác.

Cơ sở khoa học và thực tiễn

Các nghiên cứu gần đây từ một số quốc gia đã chỉ ra rằng tiêm vaccine AstraZeneca ở liều đầu tiên và vaccine Pfizer ở liều thứ hai có thể tạo ra phản ứng miễn dịch mạnh mẽ. Lượng kháng thể sinh ra tương đương tiêm 2 mũi vaccine Pfizer. Tuy nhiên, sự kết hợp này cũng có thể gây ra nhiều tác dụng phụ hơn.

Ở Mỹ, các thử nghiệm lâm sàng đang diễn ra để xem liệu kết hợp vaccine có thể được sử dụng làm mũi tiêm nhắc lại ở người lớn đã được tiêm chủng đầy đủ hay không. Pháp và Đức đã đưa ra lời khuyên ủng hộ tiêm trộn vaccine trong một số trường hợp, bởi vì các chính phủ đó không còn khuyến nghị sử dụng vaccine AstraZeneca cho một số nhóm tuổi nhất định.

Canada, Phần Lan, Pháp, Na Uy, Thụy Điển, Tây Ban Nha và Hàn Quốc cũng đã cho phép sử dụng một loại vaccine khác cho liều thứ hai nếu liều đầu tiên được tiêm là AstraZeneca.

Nghiên cứu của Combivacs ở Tây Ban Nha cho thấy những người được tiêm liều đầu tiên của vaccine AstraZeneca và liều thứ hai của vaccine Pfizer có phản ứng mạnh hơn so với những bệnh nhân được tiêm hai liều AstraZeneca.

Trong khi đó, một nghiên cứu của thử nghiệm Com-Cov của Oxford Vaccine Group cho thấy những người được tiêm các loại vaccine hỗn hợp có tác dụng phụ nghiêm trọng hơn. Nghiên cứu vẫn chưa xác định tác động của việc trộn vaccine lên hệ thống miễn dịch.

AstraZeneca hiện đang nghiên cứu xem liệu liều đầu tiên của họ và liều thứ hai của vaccine Sputnik V có thể giúp tăng cường phản ứng miễn dịch hay không. Các nhà sản xuất vaccine Sinovac và Sinopharm gần đây đã thông báo rằng họ đang xem xét nghiên cứu về việc kết hợp các loại vaccine đó với vaccine của các công ty khác.

Việc kết hợp vaccine đã được kiểm nghiệm và phê duyệt có thể giúp giảm bớt áp lực chuỗi cung ứng, tăng cường phản ứng của hệ thống miễn dịch, cung cấp khả năng miễn dịch rộng hơn, giảm sự xuất hiện của các biến thể mới, đồng thời tạo ra sự bảo vệ mạnh mẽ hơn và lâu dài hơn. Một lần nữa, điều này phụ thuộc vào sự kết hợp cụ thể và việc trộn vaccine không được phê duyệt có thể dẫn đến các tác động tiêu cực đến sức khỏe hoặc giảm hiệu quả.

Việc trộn vaccine từ các nhà sản xuất khác nhau cho các bệnh cụ thể đã được thực hiện trước đây đối với bệnh cúm, viêm gan A và các bệnh khác. Đôi khi lựa chọn này phải được thực hiện do nguồn cung cấp hạn chế, sự chậm trễ trong sản xuất, dữ liệu gần đây về các tác dụng phụ cần được điều tra.

Một số quan điểm chính thống hiện nay

Bộ Y tế Việt Nam khuyến cáo, những người đã tiêm mũi 1 vaccine nào thì tốt nhất tiêm mũi 2 bằng vaccine đó. Trong trường hợp nguồn vaccine hạn chế, có thể phối hợp bằng cách tiêm mũi 2 vaccine do Pfizer sản xuất cho người đã tiêm mũi 1 bằng vaccine do AstraZeneca sản xuất nếu người được tiêm chủng đồng ý. Khoảng cách giữa hai mũi tiêm là 8-12 tuần. Không sử dụng vaccine do Moderna sản xuất hoặc các loại vaccine khác để tiêm mũi 2 cho người đã tiêm mũi 1 bằng vaccine AstraZeneca.

Những người đã tiêm vaccine do Sinopharm, Pfizer, Moderna, SputnikV sản xuất mũi thứ 1 thì mũi thứ 2 chỉ tiêm vaccine cùng loại. Khoảng cách giữa hai mũi theo hướng dẫn của nhà sản xuất.

Canada cho phép phối hợp vaccine nếu nguồn cung bị hạn chế, khi người được tiêm khó có thể được tiêm liều thứ hai cùng loại với liều thứ nhất, hoặc nếu họ đã tiêm mũi đầu với vaccine của AstraZeneca.

Cơ quan Phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh ở Mỹ mới cho phép phối hợp vaccine của Pfizer và Moderna với nhau và chỉ áp dụng cho các trường hợp ngoại lệ, chẳng hạn thiếu vaccine hoặc khi người được tiêm không nhớ trước đây mình đã tiêm loại nào. Hai loại này sử dụng chung một công nghệ.

Ts. Nguyễn đăng mạnh, ths. Phạm văn chung - viện lâm sàng các bệnh truyền nhiễm – bệnh viện trung ương quân đội 108