Thứ Ba, 3 tháng 7, 2018

BÁT NHÃ ĐÈN THIỀN (Thơ)

                                                                                               


                                                                          BÁT NHÃ ĐÈN THIỀN
 
                                                                 Chuyện thế xưa nay vẫn luận càn,
                                                                 Từ nơi phố thị đến buôn làng.
                                                                 Suy cùng vạn sự nào ra lẽ!
                                                                 Biết rõ nhiêu điều chỉ rối can.
                                                                 Pháp bảo tâm sơ cần niệm tụng,
                                                                 Kinh thâm tánh lặng miễn đem bàn.
                                                                 Chơn như ngộ thấu bền tu học,
                                                                 Bát Nhã đèn thiền khổ xóa tan.

                                                                                               23/6/2018
                                                                                               Minh Đạo

Các trang web cùng đăng:

https://quangduc.com/author/post/10951/1/cu-si-minh-dao

https://quangduc.com/
https://hoavouu.com/author/post/4215/1/minh-dao
http://www.daophatngaynay.com/vn/author/minhdao/

https://hoavouu.com/p41/trang-tho
ttp://poem.tkaraoke.com/14891/TP_Minh_Dao/
https://wordpress.com/view/minhdao1160.wordpress.com

SỰ LƯƠNG THIỆN CAO NHẤT CHÍNH LÀ HỌC ĐƯỢC CÁCH CẢM THÔNG

                                                                         Kết quả hình ảnh cho hành khất

Cảm thông cho người khác, kỳ thực là đang cảm thông cho chính mình. Sự lương thiện cao nhất chính là phải học được đồng cảm, điều gì mình muốn thì hãy cho người khác, điều gì mình không muốn thì cũng đừng làm với người khác.

Lương thiện là phẩm chất cao quý của một người, có câu rằng: “Cho đi tình yêu sẽ nhận lại được tình yêu, cho đi phước lành sẽ nhận lại được phước lành”. Hầu hết những người sống lương thiện đều sẽ gặp may mắn.
1. Lương thiện cao nhất, nhất định phải học được cảm thông
Trong câu chuyện “Thiên tài bên trái, kẻ điên bên phải”, kể về một bệnh nhân tâm thần luôn nghĩ rằng bản thân mình là một cây nấm, thế là anh ta ngồi xổm trong góc, mỗi ngày đều không ăn uống gì cả, giống như một cây nấm thực sự vậy.
Nếu muốn chữa trị cho anh ta thì chúng ta phải xử lý thế nào? Chúng ta có thể nói:“Anh không phải cây nấm, mau đứng dậy đi”. Nhưng dù có nói hàng trăm lần, thậm chí có thể trói anh ta lại, bệnh nhân vẫn làm một cây nấm thờ ơ, bất động.
Tuy nhiên, một bác sĩ tâm lý đã tới, ông cũng cầm một chiếc ô, ngồi xổm bên cạnh bệnh nhân. Bệnh nhân thấy lạ bèn hỏi: “Ông là ai?”
Bác sĩ trả lời: “Tôi cũng là một cây nấm”. Bệnh nhân gật đầu và tiếp tục làm cây nấm. Sau khi ngồi được một hồi, bác sĩ đứng dậy và bước đi.
Bệnh nhân hỏi một cách bối rối: “Ông là một cây nấm mà sao ông có thể di chuyển vậy?” Bác sĩ nói: “Nấm cũng có thể di chuyển được mà”. Bệnh nhân lại nói: “Ồ, thì ra nấm cũng có thể di chuyển”. Cho nên anh ta cũng di chuyển theo.
Sau đó bác sĩ bắt đầu ăn cơm, anh ta liền hỏi: “Sao ông có thể ăn cơm vậy?”. Bác sĩ trả lời: “Nấm không ăn cơm thì làm sao mà lớn lên được?”. Bệnh nhân cảm thấy đúng nên cũng bắt đầu ăn cơm. Sau vài tuần, người này đã có thể sinh hoạt như một người bình thường.
Câu chuyện này cho chúng ta một gợi ý: Đồng cảm nói khó thì rất khó, nhưng nói dễ cũng rất dễ, chỉ là khi thấy người khác gặp rắc rối, bạn có thể cúi xuống và cùng anh ta làm cây nấm hay không?
2. Biết cách cảm thông, thì mới có thể chạm tới nơi sâu thẳm trong lòng người khác
Tôi có một người bạn số mệnh đặc biệt tốt, anh ta quen biết rất nhiều người, và còn rất biết quan tâm tới người khác. Năm đó, khi anh ta bắt đầu gây dựng sự nghiệp, thì mọi người từ khắp nơi đều đến hỗ trợ. Chúng tôi hỏi anh ta đã “tu luyện” như thế nào, anh đã kể một câu chuyện.
Năm học phổ thông, gia đình anh chuyển đến một nơi ở mới, chủ nhà bên cạnh là một viên cảnh sát. Vào một ngày trong lúc làm nhiệm vụ, viên cảnh sát đã không may qua đời, để lại đứa con trai 10 tuổi và mẹ của đứa trẻ.
Trước đây khi anh tan học về nhà không bao giờ cầm theo chìa khóa, mà sẽ gọi cho cha anh ra mở cửa, bởi ông tan làm sớm nên về nhà trước. Sau khi viên cảnh sát láng giềng qua đời, cha anh đặc biệt dặn dò rằng: “Sau này con hãy tự mang theo chìa khóa để mở cửa, đừng kêu cha ra mở cho con nữa”.
Anh không hiểu chuyện gì nên đã hỏi tại sao. Cha anh nói: “Con gọi tiếng cha thì cậu bé bên cạnh nghe thấy sẽ không chịu được đâu”.
Từ đó trở đi, anh biết rằng khi người khác có điều gì đó mà không muốn nhắc đến, hoặc một điểm gì đó mà họ cảm thấy không dễ chịu, thì anh sẽ chú ý tránh đi, nếu vô ý nhắc đến thì cũng sẽ xin lỗi ngay lập tức.
Tấm lòng biết cảm thông của cha đã truyền lại cảm hứng cho anh. Từ đó về sau, mọi chuyện từ lớn đến bé anh đều có thể suy nghĩ cho người khác, vì vậy anh mới có rất nhiều bạn thân như vậy, mọi người đều sẵn sàng hợp tác với anh.
3. Những người lương thiện đều gặp may mắn
Vào buổi trưa của kỳ nghỉ mùa đông lúc học tiểu học, có một người đàn ông mang theo một cái bị đến trước cửa nhà, tay cầm một cái bát sứ bị nứt đi xin ăn, quần áo trên người rất bẩn, nhưng mặt ông lại khá sạch sẽ.
Ông ta thấy chúng tôi đang ăn cơm, liền hỏi chúng tôi liệu có thể cho ông thứ gì đó để ăn hoặc uống không, thậm chí là nước rửa nồi cũng được. Bên ngoài cửa có người vợ ốm yếu của ông đang nằm trên xe.
Ngay lúc đó, một người hàng xóm ở cạnh nhà tôi, nói rằng cứ đưa đại cho ông ta miếng bánh màn thầu dư, để ông đi đi. Nhưng bà nội đã buông đũa xuống, kêu mẹ mang một nửa số bánh màn thầu vừa ra lò cho ông ta, và còn nói bố cho họ ít tiền nữa.
Người đàn ông đó đã cầm lấy bánh, nhưng khăng khăng không nhận tiền. Cuối cùng, bố cũng nhét được tiền cho ông ta. Người hàng xóm không hiểu, cứ buông lời châm chọc, còn nói rằng chúng tôi thật có tiền.
Bà nội thở dài, nói rằng để nuôi sống mấy đứa con, ngày xưa bà cũng đã đi xin ăn như thế, lúc đón năm mới được ăn lá khoai môn là may lắm rồi. Điều để lại ấn tượng sâu sắc nhất với bà là có một gia đình kia đã cho bà một cái bánh bột bắp. Chuyện này đã ảnh hưởng rất lớn đến tuổi thơ của tôi, khiến tôi ghi nhớ mãi trong lòng.
Nhiều khi chúng ta cảm thông cho người khác, kỳ thực là đang cảm thông cho chính bản thân mình. Sự lương thiện cao nhất chính là phải học được đồng cảm, điều gì mình muốn thì hãy cho người khác, điều gì mình không muốn thì cũng đừng làm với người khác.
Tuệ Tâm, theo S.H
 

Chủ Nhật, 1 tháng 7, 2018

VƯƠNG DUY: NHÂN SINH NHƯ KHÁCH QUA ĐƯỜNG, TĨNH XEM THẾ SỰ, LẶNG NHÌN MÂY BAY

                                                               vương duy, tĩnh lặng, kiếp nhân sinh,
                                                                                                         ( Hình Internet )

Vương Duy 21 tuổi đã thi đỗ Trạng nguyên, tên tuổi vang danh thiên hạ. Nhưng nửa đời sau lại gặp nhiều sóng gió. Từ đó, ông chợt nhận ra ý nghĩa thật sự của kiếp nhân sinh, không còn màng đến chốn thị phi, quan trường.

Năm 714, khi Lý Bạch đang ở trong núi Thanh Thành luyện kiếm, Đỗ Phủ vẫn chỉ là cậu nhóc bên bờ sông Lạc Hà, thì một thiếu niên 15 tuổi, lưng cõng một cây đàn, tay cầm một cây bút đi vào Trường An dưới thời thịnh thế.
Hai năm sau, với bài thơ “Cửu nguyệt cửu nhật ức Sơn Đông huynh đệ”, ông đã khiến cho toàn bộ giới văn học phải thán phục. Ngay tại thời điểm nhà Đường mới bắt đầu hưng thịnh lại có một thiếu niên tài hoa, kiệt xuất như thế. Ông chính là Vương Duy.
Lúc 24 tuổi, Bạch Cư Dị du ngoạn ở tháp Đại Nhạn đã viết “Từ Ân tự hạ đề danh xử, thập thất nhân trung tối thiểu niên”, ý rằng trong trong bảy mươi người đề danh dưới tháp Từ Ân, ta là người trẻ nhất. Khi đó, Vương Duy 21 tuổi đã thi đỗ Trạng nguyên, vang danh khắp thiên hạ. Đây là một khởi đầu tuyệt vời của ông, thế nhưng, nửa đời sau ông lại đối mặt với nhiều sóng gió.
Là một tân khoa Trạng nguyên, tương lai phía trước có thể nói là vô cùng xán lạn, thế nhưng ông lại vô tình phạm phải điều cấm kỵ của Đường Huyền Tông, nên đã bị đày đến một nơi khác.
Nơi ông đến cai quản cũng rất huyên náo, ông cảm thấy ở bên ngoài rèn luyện một chút cũng không có gì là xấu. Vậy nên, khi người bạn chí cốt Mạnh Hạo Nhiên thi rớt khoa cử, ông còn an ủi rằng: “Lão huynh, thi cử làm quan quá vất vả rồi, sao không về đây vui vầy giữa non xanh nước biếc?”

Vương Duy bị giáng chức hơn 10 năm. Trong “Ngẫu nhiên tác”, ông viết: “Tiểu muội ngày càng trưởng thành, huynh đệ không lấy vợ. Nhà nghèo có ít bổng lộc, phải biết tiết kiệm”. Cha mẹ Vương Duy mất sớm, huynh trưởng như cha, đến tuổi trung niên, với tư cách là chủ gia định, ông hiển nhiên phải gánh vác cho cả gia tộc.
Đến năm Khai Nguyên thứ 23, Vương Duy 34 tuổi được đề bạt làm quan bát phẩm. Từ thời khắc này, Vương Duy bắt đầu giác ngộ nhân sinh vô thường, trong lòng xem danh lợi nhẹ tựa mây bay.
Khi Vương Duy đến tuổi trung niên, một sự việc đau lòng đã xảy ra. Người vợ cùng ông trải qua hoạn nạn đã vì sinh khó mà qua đời, cốt nhục của ông cũng chết trong bụng mẹ. Tuổi trung niên vừa chịu tang vợ vừa chịu tang con, có lẽ trong cuộc đời chẳng có gì bi thảm hơn thế.
Vương Duy đã để lại vô số bài thơ, lưu truyền hơn 400 bài, thế nhưng nếu bạn tinh tế sẽ nhận thấy trong số đó lại không có bài thơ nào viết về vợ. Lẽ nào ông ấy không yêu vợ mình sao?
Vương Duy gặp vợ khi mới 13,14 tuổi. Tám năm sau ông được ghi tên vào bảng vàng, ngay cả công chúa cũng có ý muốn Vương Duy làm phò mã, nhưng ông lại không hề để tâm tới. Sau khi đăng khoa ông liền vội vã đến hỏi cưới người thiếu nữ thanh mai trúc mã của mình.
Trong bài thơ “Tương tư”, Vương Duy viết:
Hồng đậu sinh nam quốc,
Xuân lai phát kỷ chi.
Nguyện quân đa thái hiệt,
Thử vật tối tương tư.
Tạm dịch
Nước nam sinh đậu đỏ
Xuân về nở cành xinh
Người ơi hái nhiều nhé
Nhớ nhau tha thiết tình.
Đây là bài thơ Vương Duy viết cho người bạn Lý Quy Niên, nhưng người đời sau lại cho rằng đây là bài thơ nói về tình yêu của chính tác giả. Một bài thơ về tình bạn còn được miêu tả chân thành như thế, thì thơ tình yêu có thể nào làm khó được một thiên tài tuyệt thế như Vương Duy?
Có người nói: “Người trầm lặng là người yêu sâu đậm nhất, người có tâm trầm lặng là người chịu tổn thương nhiều nhất”.

Nhìn lại giới thi nhân, Tô Đông Pha từng viết: “Thập niên sinh tử lưỡng mang mang, bất tư lượng, tự nan vong”, ý rằng mười năm sống chết có đôi đường, gạt nhớ thương, vẫn tơ vương.
Bạch Cư Dị cũng viết về vợ: “Sinh vi đồng thất thân, tử vi đồng huyệt trần”, ý rằng khi sống thì vui vẻ một phòng, lúc xuống mồ một nấm xương chung.
Chỉ có Vương Duy là không dùng văn tự để viết về tình yêu và nỗi đau của mình, nhưng trong sách sử ông từng để lại một bình luận về cảm xúc của mình như sau: “Cô đơn 30 năm, cả đời không lấy vợ”. Vương Duy không hề viết lời nào dành cho vợ mình, nhưng ông lại dùng quãng đời còn lại để chứng minh tình yêu sâu đậm của mình đối với vợ.
Trong cõi hồng trần cuồn cuộn, nào ai có thể giữ được điều gì lâu dài, chuyện tình cảm há có thể được như ý muốn? Nhất là khi tiến vào kiếp nhân sinh, sinh ly tử biệt luôn là một quy luật của tạo hóa.
Năm 750, Vương Duy khi này đã ở tuổi 50, ông rời khỏi nhà từ lúc 15 tuổi, cho đến lúc bấy giờ vẫn gặp nhiều thất bại, ông liền trở về nhà thăm người thân, nhưng lại gặp cảnh con cái muốn phụng dưỡng mà song thân chẳng đợi được.
Mẹ của Vương Duy trước lúc qua đời có hỏi ông rằng: “Con có biết vì sao mẹ đặt tên con là Vương Duy, tự Ma Cật không?”.
Vương Duy đột nhiên hiểu ra, “Duy Ma Cật” là cao tăng người Ấn Độ, mẹ ông đã lấy tên của một vị cao tăng đặt cho ông, còn nhắc ông phải đọc thuộc Duy Ma Cật Kinh.
“Duy Ma Cật” có nghĩa là không nhiễm ô, hay “thanh tịnh”. Mẹ ông học Phật mấy chục năm, nên đã hướng cho ông đến với con đường giải thoát, dạy ông biết lấy khổ làm vui, xem nhẹ thị phi thành bại.
Lúc tuổi già, Vương Duy trở lại làm quan, và quan lộ càng ngày càng thăng tiến. Tuy nhiên, sau khi nhìn thấy nhân sinh vô thường, ông đã không còn quan tâm đến những thị phi chốn quan trường nữa.
Vãn niên duy hảo tĩnh,
Vạn sự bất quan tâm.
Tự cố vô trường sách,
Không tri phản cựu lâm.
Tùng phong xuy giải đái,
Sơn nguyệt chiếu đạn cầm.
Quân vấn cùng thông lý,
Ngư ca nhập phổ thâm.
Dịch thơ
Cuối đời thích nhàn an
Vạn sự không để tâm
Không có chi kế sách
Trở về chốn sơn lâm
Gió thông thổi tung áo
Trăng núi chiếu đàn cầm
Anh hỏi lẽ cùng khốn
Ngư ca từ xa xăm.
Từ đó về sau, ông có việc thì vào triều, không có việc liền về nhà, rảnh thì vẽ tranh, nghiên cứu Phật học, dốc lòng tu luyện trên Võng Xuyên thuộc núi Chung Nam.

Vương Duy sống cuộc sống vừa làm quan vừa ở ẩn, mỗi ngày bãi triều về phủ, liền thắp hương tĩnh tọa, gạt bỏ vọng niệm, tụng niệm kinh Phật. Với cảnh giới tâm siêu nhiên, tu tâm hướng thiện, yên tĩnh xa xôi, ông đã cảm nhận được ý nghĩa chân thực của sinh mệnh và sự thần diệu của thế giới, lắng nghe được nốt nhạc đến từ thiên thượng.
Do trong các lĩnh vực thơ thư họa nhạc, ông đều đạt được những thành tựu lớn, nên được Tô Thức khen ngợi là “Vị Ma Cật chi thi, thi trung hữu họa; quan Ma Cật chi họa, họa trung hữu thi”. Ý rằng thưởng thức thơ Ma Cật, trong thơ có tranh. Ngắm nhìn tranh Ma Cật, trong tranh có thơ.
Ông hiểu rõ rằng hết thảy mọi việc trong nhân gian đều có quan hệ nhân duyên và đạo lý thiện ác hữu báo. Ông nhiều lần khuyên nhủ các bằng hữu nên tín Phật Pháp, tu dưỡng tâm tính, từ bi tâm chí, nhất định không được chấp trước vào danh lợi, nếu không sẽ tự mình chuốc lấy tai họa.
So sánh với sự kiêu ngạo của Lý Bạch, sự thâm trầm của Đỗ Phủ, thì cuộc sống của Vương Duy tự do và thoải mái hơn, ông là một người quân tử tự do giống như những đám mây.
Có thể nói nhân sinh chính là một phần độ lượng, một phần minh bạch: Tâm không rối loạn, không lụy vì tình, không sợ tương lai, không hoài niệm quá khứ, như thế mới có thể thong dong giữa sóng gió cuộc đời.
Tuệ Tâm, theo Onesiteworld


 

Thứ Bảy, 30 tháng 6, 2018

HƯƠNG NỒNG (Thơ)

                                                                                             Kết quả hình ảnh cho bóng phượng hè


                                                                    HƯƠNG NỒNG

                                                   Gió thoảng hoa tràn đậm sắc hương,
                                                   Về đây chợt nghĩ  cảnh ven đường…
                                                   Đìu hiu ngẩn nhớ thời nuôi mộng,
                                                   Lặng lẽ thầm mơ tiếng vọng trường.
                                                   Khắp nẻo tình ươm hoài mãi rộn,
                                                   Bao chiều dạ ngóng vẫn  còn vương.
                                                   Tang bồng mấy thuở nồng men thấm,
                                                   Ngẫm đủ niềm say ngắm cõi thường…

                                                                                    Ngày 1/4/2018
                                                                                           Minh Đạo

 

 

Thứ Ba, 26 tháng 6, 2018

HỘI NGỘ CÔ TRÒ (Thơ)

                                                     


                                                                       HỘI NGỘ CÔ TRÒ
                                                 (Tặng cô Hồng Võ và CHS 10A1-Niên khoá 1979-1982 Trường Quốc Học - Huế )

                                                                Buổi hẹn lâu rồi… lắng cõi thơ…
                                                                Thời qua cứ tưởng chuyện hoen mờ…
                                                                Riêng hình có được lòng như ngỡ…
                                                                Cả mộng hoài ru nỗi ví chờ.
                                                                Lại nhắc đường xưa hòng chẳng lỡ,
                                                                Về xuôi nẻo mới buộc không lờ…
                                                                Bên nhau hiểu thấu đời thêm đỡ,
                                                                Nghĩa trọng tình sâu gởi đến bờ.

                                                                                                    26/6/2018
                                                                                                  Minh Quang

Thứ Hai, 25 tháng 6, 2018

CHUYỆN XƯA (Thơ)

                                                                                  


                                                                 CHUYỆN XƯA (Ngũ độ thanh - Bát vĩ đồng âm)

                                                          Bóng ngã chiều rơi lặng nẻo đầy,
                                                          Bên thềm thuở nọ lướt trời mây.
                                                          Về trong nỗi nhớ thời đun đẩy,
                                                          Dỗi đoạn ngày thương cảnh nhún rầy.
                                                          Kẻ hận duyên chùng hong cõi ấy,
                                                          Người đong chốn cũ giỗi tình đây.
                                                          Càng xuôi kỷ niệm mờ trang giấy,
                                                          Vẫn sợ lời than tổn dáng gầy.

                                                                                        19/6/2018
                                                                                        Minh Đạo

Chủ Nhật, 24 tháng 6, 2018

BÁT THỌ VUI CÙNG (Thơ xướng họa)


                                                         

 

                                                            BÁT THỌ VUI CÙNG
                           ( Họa bài CHÚC MỪNG SINH NHẬT LẦN THỨ 80 của nhà thơ Nguyen Van Dac đăng trên HƯƠNG BÌNH NHÃ UYỂN )

                                                    Mấy bận xuân về vẫn hiểu giao,
                                                    Hằng mong mãi gửi bậc anh hào…
                                                    Lòng an chẳng vướng… thời nương tịnh,
                                                    Trí lặng không màng… nghĩa thể nao.
                                                    Rõ thấu trần gian tìm nẻo đạt…
                                                    Quanh nhìn thiện hữu biết tình trao.
                                                    Ngày lên sắc tỏ đời thêm rạng,
                                                    Bát thọ vui cùng hổng ngẫu bao…

                                                                                        23/6/2018
                                                                                          Viên Minh

 
                                                                         DUYÊN THƠ

                                                      Xuân qua hạ lại vẫn thâm giao
                                                      Chia sẻ tâm tư bậc sảng hào
                                                      Vật đổi sao dời lòng nỏ ngại
                                                      Nương dâu bãi bể dạ chi nao
                                                      Bèo mây vạn dặm thơm lòng gửi
                                                      Trăng nước muôn trùng ngát dạ trao
                                                      Bốn bể hồn thơ duyên hội ngộ
                                                      Tình anh nghĩa bạn đẹp làm sao.

                                                                         Hương Thềm Mây
                                                                  GM.Nguyễn Đình Diệm 24.6.2018

Thứ Năm, 21 tháng 6, 2018

VẺ NGOÀI KHÔNG PHẢI LÀ TẤT CẢ! CHÚNG TA NÊN DỰA VÀO ĐÂU ĐỂ ĐÁNH GIÁ MỘT NGƯỜI?

                                                                          xấu đẹp, đức hạnh, dung mạo,

Bậc thánh nhân đều coi trọng chữ “đức”, đặt việc tu tâm tích đức lên hàng đầu, bởi người có đức hạnh tốt mới là người có ích cho xã hội. Dung mạo đẹp thì tốt, nhưng dung mạo đẹp mà không có đức hạnh thì cũng bằng như vô dụng.

Ở đời, có ai không vui mừng khi được ưu ái có dung mạo xinh đẹp? Có ai lại hi vọng mình trở nên xấu xí để người khác cười chê? Thế nhưng, nếu như mọi người đều xinh đẹp như hoa, hào hoa phong nhã, vậy hai bên làm sao có thể so sánh ưu khuyết điểm, cao thấp đây?
Nhiều năm trước, từng xem qua bộ phim “Người voi”, lấy bối cảnh chân thực ở bệnh viện. Ấn tượng sâu đậm nhất chính là nhân vật chính Joseph Carey Merrick trong phim có diện mạo quái dị, và những cảnh bi thảm khi ông ta bị người khác lăng mạ giễu cợt.
Trêu đùa một người bởi vẻ bên ngoài khổ sở của họ, loại hành vi này thật khiến cho người khác khinh bỉ. Nếu như tiếp xúc nhiều hơn, có lẽ những người ăn hiếp ông cũng sẽ giống như bác sĩ Foss, sau nhiều lần tiếp xúc với Merrick, đã nhìn được đằng sau vẻ bề ngoài xấu xí kia, là một tâm hồn cô đơn và thống khổ.
Trong một bức thư, Merrick từng soạn lại bài thơ của tác giả Isaac Watts để nói lên tiếng lòng của mình:
Bộ dáng của ta thực sự có chút cổ quái,
Nhưng oán trách ta chính là oán thượng đế;
Nếu như ta có thể thay đổi chính mình
Ta sẽ không làm cho bạn mất vui.
Nếu như ta có thể tự do bôn ba trời nam đất bắc
Hoặc là tùy ý mình vượt qua hải dương,
Mọi người sẽ dùng tâm hồn để độ lượng với ta;
Đây cũng là ta.
Bài thơ này thực sự đã nói lên tiếng lòng chân thực của kẻ có dung mạo xấu xí này. Câu thơ “Mọi người sẽ dùng tâm hồn để độ lượng cho ta”, lại khiến cho bao nhiêu người phải cảm khái.
Vẻ ngoài xấu xí của thi nhân tài hoa
Nếu như chỉ nhìn bề ngoài mà nhận định người nào đó là có tài hoa, có năng lực, thì trong lịch sử có biết bao nhiêu hiền giả có đức có tài bị trục xuất đây? Trong “Bắc mộng tỏa ngôn” ghi lại, thi nhân thời Đường Ôn Đình Quân, bởi vì dung mạo xấu xí mà bị gọi là “Ôn Chung Qùy”. Cháu của ông lớn lên vì giống ông nên không thể dễ dàng làm môn hạ của Châu Mục.
Nếu bỏ qua vẻ ngoài xấu xí, cách ăn mặc lôi thôi lếch thếch, thì Ôn Đình Quân chính là một nhân tài hiếm thấy, ông không chỉ am hiểu thổi sáo, mà còn suy nghĩ rất nhanh nhạy, có thể xuất khẩu thành thơ, chỉ trong một cái chắp tay đã ngâm thành một câu thơ, quả là thế gian hiếm có.
Nếu như chúng ta chỉ để ý vẻ bên ngoài mà bỏ qua cấu tứ bên trong, thì trong lịch sử có biết bao nhiêu nhân tài bị mai một? Có bao nhiêu người tuân thủ đạo lý và tôn sùng đức hạnh bị lãng quên?
Người con gái dung nhan xấu xí nhưng có đức hạnh
Thời Đông Tấn có vị tên Nguyễn Đức Uý, con gái của ông dung mạo xấu xí, cho nên vào đêm động phòng hoa chúc đã xảy ra sự cố, chú rể Hứa Doãn khi nhìn thấy dung mạo của Nguyễn Nữ đã sợ tới mức phải bỏ chạy.
Sau khi được người bạn Hoạn Phàm khuyên bảo rằng nhà họ Nguyễn gả nàng ắt có nguyên cớ, Hứa Doãn mới quay về phòng. Gặp lại Nguyễn Nữ, Hứa Doãn lại chịu không nổi mà định quay người bỏ đi.
Lúc này, Nguyễn Nữ mới kéo Hứa Doãn lại, Hứa Doãn đành mở miệng hỏi: “Nữ nhân có tứ đức (công, dung, ngôn, hạnh), nàng có được mấy cái?”
Nguyễn Nữ nói: “Ngoại trừ dung mạo, những cái khác ta đều có. Người đọc sách có trăm hạnh, vậy ngài nói xem mình có được bao nhiêu?”. Hứa Doãn nói rằng mình đầy đủ cả.
Nguyễn Nữ trả lời: “Trăm hạnh đều lấy đức làm đầu, ngài yêu thích những cô gái có tướng mạo xinh đẹp, không chú ý đức hạnh, làm sao có thể nói trăm hạnh đều có?”.Hứa Doãn cứng miệng không nói được gì nữa.
Nhưng mà, cuộc sống hai người sau khi kết hôn lại rất mỹ mãn. Bởi Nguyễn Nữ thực sự được thừa hưởng gia phong tốt đẹp, có học thức phong phú, tuân thủ lễ pháp, quản lý có quy tắc từ việc trong đến việc ngoài.
Dung mạo không phải là nguyên tắc phán xét
Nhà văn Thời Đông Hán, Thái Ung từng nói: “Phu diện chi bất sức, ngu giả vị chi sửu; tâm chi bất tu, hiền giả vị chi ác. Ngu giả vị chi sửu do khả, hiền giả vị chi ác, tương hà dung yên?”, ý rằng, mặt mũi không trang điểm, kẻ ngu cho rằng xấu; không tu dưỡng nội tâm, hiền giả sẽ cho là ác. Bị người ngu chê xấu còn có thể chấp nhận được, nhưng bị hiền giả nói là ác, thì làm sao còn chốn dung thân?
Bởi vậy có thể thấy được, nội tâm so với diện mạo bên ngoài còn quan trọng hơn nhiều. Ai lại không hi vọng nội tâm của mình được người khác tán thưởng chứ?
Dung mạo không phải là nguyên tắc để phán xét ở bất kì hoàn cảnh nào, dù gặp người có dung mạo xấu xí cũng là như thế, càng không nên nói diện mạo xấu xí là không giống với bình thường. Chúng ta nhiều khi vì tác dụng của thị giác mà tâm sinh phản ứng. Một người xấu đẹp thế nào, chúng ta đều không thể dựa vào vẻ bề ngoài để phán xét.
Dựa vào vẻ bề ngoài, màu da, chủng tộc, hoặc bất luận cái gì để phán đoán một người thì đó thực sực là nông cạn. Điều chúng ta có thể làm, chỉ là từ cách ăn nói, hành vi của đối phương để nhận định sơ bộ. Cổ nhân đã là như thế, con người hiện đại càng như thế. Các triều đại đổi thay đều có những câu chuyện như thế, đáng để chúng ta lấy làm gương mà học tập.
Thanh Thư, theo Secretchina